6 november 2014

Algemene Beschouwing over de begroting 2015



Ons uitgangspunt

Bij het besteden van het geld van de belastingbetaler willen we zoveel mogelijk positief effect bereiken voor zoveel mogelijk Katwijkse inwoners.  En het hele idee of de bestaansreden van een overheid houdt daarnaast automatisch in dat we een schild voor de zwakken dienen te zijn.

Sommigen zullen zeggen dat dit een open deur is en dat we daarin niet verschillen van anderen. Toch zien we naar onze mening in Katwijk nog teveel politiek wensdenken dat stamt uit een periode waarin onze wereld er nog heel anders uitzag. De feiten van vandaag vormen dan soms een ongemakkelijke waarheid, vooral als ze een persoonlijke ambitie in de weg staan. En dus wordt er vaak creatief gewinkeld in het argumentenmagazijn en wordt er van allerlei zaken alleen de zonnige zijde getoond. Morgen is immers alles beter, en waar dat goed uitkomt ziet men al snel de eerste tekenen van economisch herstel. KiesKatwijk wil dat het beleid vooral op feiten gebaseerd is en niet op vage noties of gevoelens. 

In dat verband is het een goede zet van het College om een economisch rapport te laten maken dat een soort profielfoto oplevert waarop we ons beleid kunnen baseren. Goed ook dat we nu actief participeren bij het gezamenlijk versterken van de economische structuur in onze regio. Onze regio, dat is dus niet de Bollenstreek maar de Leidse regio. Mocht de gemeente Oegstgeest ooit nog eens failliet gaan, waarop wij uiteraard niet hopen meneer de voorzitter, dan zou het niet zo gek zijn om onze gemeentegrens te verleggen tot aan de A44. Dan kan er prima gebouwd worden op het huidige grondgebied van Oegstgeest en kunnen wij in Katwijk het laatste groen in stand houden


Katwijk is vol

M de V, wij hebben helaas de indruk dat in Katwijk het streven er nog steeds op gericht is om op enige termijn bijna elke vierkante meter grond binnen onze grenzen bebouwd te krijgen. De brede structuurvisie gaan we daarom blijkbaar liever niet evalueren. Misschien is dat voer voor psychologen M. de V. maar de Engelsen hebben hier een uitdrukking voor: to paint yourself into the corner

KiesKatwijk is van mening dat een mens niet bij stenen alleen leeft en dat het urgent is om opnieuw na te denken op welke moment wij het bordje “vol” bij de huidige gemeentegrens gaan ophangen.

De Nieuwe Soberheid

Onze lijn van “De Nieuwe Soberheid” houdt niet in dat we benauwd zijn om wat overheidsgeld te spenderen maar we willen wel graag het rendement voor de lokale bevolking in de afweging meenemen en dan de kosten tegen de baten afwegen. Vanuit die invalshoek staan we bijvoorbeeld positief tegenover het beleid rond “Katwijk in de kern”. We staan ook achter de parkeergarage in de zeereep en we zien dat er een mooie verzameling sportvoorzieningen in onze gemeente aanwezig is. Deze positieve zaken even om voldoende balans in het verhaal te houden en om de stemming in het college van B&W niet nodeloos te bederven. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat er ook niet de nodige leer- en verbeterpunten zijn.

Leren van het verleden

We geven direct toe dat het gemakkelijk is om met de kennis van heden een vrijblijvende mening over het verleden te formuleren. Desondanks is het verstandig om achteraf zaken goed te analyseren. We moeten de ogen dus niet sluiten voor het feit dat in de vorige collegeperiode is besloten dat niet minder dan 37,4 miljoen via het Regionaal Investeringsfonds (RIF) van Holland Rijnland geïnvesteerd zal worden.  Daar zitten we nu voor jaren aan vast, die euro’s kunnen we niet meer aan andere zaken besteden en de enorme omvang van dat bedrag beperkt onze financiële speelruimte van vandaag. 

Het betreft een verzameling van vijf regionale projecten waarvan er slechts twee interessant zijn voor de inwoners van Katwijk, nl. de Rijnlandroute en de HOV. En het is zelfs maar de vraag of we daar erg veel mee gaan opschieten, gezien de manier waarop die beide projecten op ons grondgebied worden uitgevoerd. Maar de Katwijkers betalen in dit RIF wel per inwoner gemeten de hoogste lasten, namelijk 30% meer dan het gemiddelde in de regio. Daar komt dan nog bij dat de N206 ter hoogte van Katwijk aan den Rijn helemaal niet voorkomt in dit investeringsprogramma van de regio. 

We betalen dus flink mee aan de Duinpolderweg in de Bollenstreek, maar kunnen geen steun verwachten van de regio bij de financiering van onze problemen met de regionale N206 ter hoogte van Katwijk aan den Rijn. Een goede deal voor de Bollenstreek die wij ook al op andere manieren subsidiëren.


Beleidsrendement

Voor alle duidelijkheid M de V., het gaat ons er hier niet om zout in de wonden te wrijven of om oude runderen uit de sloot te vissen, maar om leerpunten te destilleren. Een belangrijk leerpunt is naar onze mening dat we ons geld vooral moeten besteden aan die zaken die in het belang van de gemiddelde inwoner van Katwijk zijn en dat daarbinnen ook de prioriteiten goed moeten worden vastgesteld. Natuurlijk is iedereen met de allerbeste bedoelingen aan de slag, daar twijfelen we beslist niet aan. 

De RIF-investeringen zijn echter door ons als een minder geslaagd voorbeeld naar voren gehaald omdat het de allergrootste vis is in de gemeentelijke vijver, en omdat het tevens een voorbeeld is van veel betalen en weinig rendement. En dat is zoals eerder opgemerkt tegen onze principes.


De rol van de gemeenteraad: Lef en Visie

En laat er geen twijfel over bestaan, de gemeenteraad is hier als hoogste orgaan eindverantwoordelijk. Kijkend naar onszelf, in casu dus naar de Gemeenteraad, moeten we er met elkaar voor zorgen dat deze Raad voldoende lef en de visie laat zien om daarmee het noodzakelijke tegenwicht te bieden waar dat nodig is. De “puntzak” is helaas een begrip in de Katwijkse politiek, maar misschien komt het sommigen ook wel eens goed uit om zich te kunnen verschuilen achter anderen. Te vaak zien wij partijen de handen omhoog steken onder de uitroep “hier staan we, we kunnen niet anders want hogere machten hebben het beslist”. 

Dat is het ontlopen van de persoonlijke en van de partijverantwoordelijkheid M. de V. want de gemeenteraad heeft het laatste woord, bijvoorbeeld als het gaat om het al dan niet maken van een bestemmingsplan voor de Locatie Valkenburg.  Of als het gaat om het meegaan met de wensen van de RVB, die namens ons volk optreedt als grondeigenaar op de Locatie Valkenburg, maar die wel erg weinig blijk geeft van maatschappelijke empathie.


Vliegkamp Valkenburg

Nu het V-woord gevallen is meneer de Voorzitter wordt ik toch getriggerd er iets meer over te zeggen. Het gaat in allerlei opzichten om één van de belangrijkste besluiten in het komende begrotingsjaar, maar toch vinden we hierover niets terug in de begrotingsstukken en wordt het openbare debat gemeden. Laat ik er in algemene zin het volgende over zeggen. We hebben zojuist opgemerkt dat we als gemeente zouden moeten leren van het verleden. 

KiesKatwijk trekt daar o.a. de volgende conclusies uit:

  1.  Het is buitengewoon onverstandig gebleken om als gemeentelijke overheid met overheidsmiddelen dit soort commerciële activiteiten aan te vatten. In de volksmond staat dit bekend als “ondernemertje spelen met belastinggeld”. Het is beslist niet verwijtend bedoeld maar we hebben op dit terrein inmiddels 40 miljoen euro leergeld betaald.

  2. Het is niet verstandig om als overheid in PPS-achtige constructies deel te nemen en daar allerlei pseudo slimme financiële, organisatorische of belastingtechnische constructies aan te verbinden. Ook hier hebben we het nodige leergeld betaald, bijvoorbeeld met de staatssteun affaire rond Duinvallei.

  3. Verder hebben we de nodige ervaringen en leergeld betaald met de mate van invloed en het gebrek aan democratische controle bij samenwerkingsverbanden die op afstand van de gemeenteraad zijn geplaatst.

Laten we als Raad uit al deze overwegingen straks de juiste conclusies trekken. Het spreekwoord van de ezel en de steen is ons allen bekend naar ik aanneem. Op een soortgelijke maar veel kleinere wijk als Nieuw Valkenburg heeft de Gemeente Voorschoten-Leidschendam vorige week nog 15,7 miljoen moeten afschrijven bij een allereerste herwaardering van dat project. De grond op Valkenburg vertegenwoordigt in onze ogen oneindig veel meer maatschappelijke waarde dan de commerciële grondprijs voor woningbouw representeert.

Moratorium van twintig jaar gewenst

In de aanvang van deze beschouwingen heb ik gezegd dat ons uitgangspunt bestaat uit het behartigen van de belangen van de Katwijkse inwoners. U vond dat misschien een open deur en dat is niet helemaal onterecht want we zijn er als gemeenteraadsleden zelfs op ingezworen. KiesKatwijk is van mening dat het niet in het belang van de gemeente Katwijk en haar inwoners is om het voormalig Vliegkamp Valkenburg op dit moment al een woonbestemming te geven. Gedurende een periode van tenminste twintig jaar een pas op de plaats maken lijkt ons vanuit het inwonersbelang gezien een hele goede optie voor de Locatie Valkenburg. 

Dat is zelfs voor eventuele voorstanders van bebouwing een prima optie, omdat in het huidige economische klimaat er onvoldoende verdiend kan worden met het vermarkten van de moerasgrond op het Vliegkamp. Het Rijk zal echt niet uit balans raken van het eventueel missen van enige cash, met een omvang die hooguit een aantal uren rente op de staatsschuld zal omvatten. Terwijl het maken van aanzienlijk verlies overigens veel waarschijnlijker is. En een eventuele winst zou trouwens wegvallen tegen de overheidsverliezen op grondexploitaties bij de buren in de regio. En dan hebben we het nog niet over de maatschappelijke schade die wordt veroorzaakt en die nooit meer hersteld kan worden. 

Zorgvuldigheid gaat hier boven snelheid. Onze Katwijkse inwoners hebben er, evenals de inwoners van de regio, op geen enkele wijze belang bij dat er haast wordt gemaakt met deze bouwplannen. Uiteraard kunnen we de reeds bebouwde delen op het Vliegkamp in de tussentijd prima inzetten t.b.v. het creëren van hoogwaardige werkgelegenheid. Daar heeft onze samenleving namelijk wel behoefte aan. 

Recente suggesties om hier een “Unmanned Valley” te creëren verdienen daarom onze volledige steun. Een moratorium van minstens twintig jaar op woningbouw is dus buitengewoon verstandig.

Grip op de gemeenteknip

Terug naar andere banale geldzaken meneer de voorzitter. In feite blijkt de gemeente in dezelfde positie te zitten als waarin veel van haar onderdanen verkeren. De inkomsten lopen terug, de uitgaven nemen tegelijkertijd helaas toe en bovendien zijn er donkere wolken aan de horizon. Het gevaar van niet tijdig reageren op verslechterende omstandigheden is dat we op die manier in de nabije toekomst geen geld meer hebben om echt noodzakelijke voorzieningen te creëren of in stand te houden. 

Het feit dat de meerjarenbegroting ondanks allerlei maatregelen een provisorisch gedicht gat vertoont is veelzeggend. Voor de greep in de spaarpot om de begroting 2015 sluitend te kunnen maken geldt hetzelfde. We zullen 2015 noodgedwongen beginnen met een serieuze bezuinigingsoperatie omdat de inkomsten niet in balans zijn met de uitgaven. En dat ondanks het feit dat u al enkele (tamelijk onzekere) nieuwe inkomsten voor de toekomstige jaren hebt ingeboekt, zoals de verhuur van kantoorruimte.

Slim bezuinigen i.p.v. leuke dingen voor de mensen bedenken

In de komende bezuinigingsronde zal iedere partij het achterste van de tong moeten laten zien. Wij vinden de benadering van het College, waarbij men op voorhand de in het coalitieakkoord gevatte plannen overeind heeft gelaten, overigens een goede aanpak. Op die manier kan bij de bezuinigingen in het komende jaar een integrale afweging worden gemaakt tussen zowel oud als nieuw beleid. Naar onze mening vereist dit wel dat de Raad via een cafetariasysteem een keuze kan maken uit het totale beleidspakket en dat het College niet probeert voor te sorteren op een aantal voorkeursmenu’s waarop de heilige koeien niet voorkomen. In dit financiële klimaat vinden wij het niet passend om door te gaan met Fata Morgana’s zoals de verlengde Westerbaan, waarbij we net als de provincie met de N206 een hoofdverkeersweg dwars door en langs woonwijken willen trekken.

Zwembadkeuze heroverwegen

De afweging om tenminste 17,3 miljoen euro uit te geven voor een zwembad komt in het kader van de heden gebleken bezuinigingsnoodzaak overigens ook in een bijzonder daglicht te staan. Bij de kredietverstrekking was het huidige begrotingsbeeld nog niet bekend. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald zou ik zeggen. KiesKatwijk denkt dat een nieuwbouwzwembad als “doos in de wei”, b.v. in Rijnsburg of in de Mient-Kooltuin, een optie die merkwaardig genoeg niet onderzocht is, voor aanzienlijk minder kan worden gebouwd. In Noordwijk hebben ze in ieder geval voor minder dan 10 miljoen euro een prima zwembad gerealiseerd. Met deze nieuwbouw-optie op een centrale plek in de gemeente kan bovendien het huidige terrein van Aquamar herontwikkeld worden. Daarnaast zouden we en passant een groot deel van de bezuinigingsopgave opgelost hebben.

Rekening houden met toekomstige wensen

En dat is welkom want er moeten later nog een tunnel, een ondergrondse fietsenstalling en een bibliotheek komen, om maar wat te noemen. En Duinvallei moet ook nog worden getransformeerd naar een stadspark met evenemententerrein als het aan ons ligt. Meer algemeen gesproken moet we wat geld in de binnenzak houden voor toekomstige wensen, noodzakelijkheden of tegenvallers. We houden een motie achter de hand om op het juiste moment het gevoelen van de Raad over een goedkoper zwembad als “doos in de wei” te kunnen peilen.

Wonen is geen luxe

Wat naast wat meer groen en wat minder snelwegen door onze woonwijken ook geen luxe is meneer de voorzitter is wonen. Ons standpunt is dat we in Katwijk een accentverschuiving moeten bewerkstelligen van de koop- naar de huursector. Meer specifiek is er volgens ons een schreeuwende behoefte aan echt betaalbare huurwoningen. Zoals we al langer propageren vinden wij dat de gemeente Katwijk hierbij zelf moet gaan optreden als ontwikkelaar en financier. Het mes snijdt hier aan meerdere kanten. We voorzien hier in een maatschappelijke behoefte waar andere partijen blijkbaar niet in kunnen voorzien. En bovendien maken we de veel te grote voorraad bouwgrond waarover Katwijk beschikt ietsje minder onrendabel. Ervaringen in andere gemeenten leren dat gemeentelijk bouwen haalbaar en zelfs budgettair neutraal kan verlopen. Wij zouden graag zien dat u een haalbaarheidsstudie doet naar deze optie en zullen de Raad in een motie vragen deze wens te ondersteunen.


Was de blauwe tram er nog maar

Meneer de voorzitter, tenslotte wil ik het gerucht ontzenuwen dat KiesKatwijk specifieke belangstelling heeft voor ondergrondse zaken die het daglicht niet nodig hebben. Het is gewoon een feit dat Katwijk en de directe omgeving een hyper verstedelijkt gebied vormt. Dan moet je creatief omgaan met de ruimte en met de capaciteit van de infrastructuur. Dan wordt ondergronds bouwen, in de vorm van garages, fietsenstallingen en tunnels, en misschien zelfs in de toekomst ondergronds bewegen, gewoon een noodzaak.

Katwijk verdient een metro

Was de blauwe tram er nog maar” is in onze omgeving, die geteisterd wordt door slecht openbaar vervoer, een veelgehoorde verzuchting. Als de economie conform de verwachting van ons College inderdaad binnenkort weer structureel gaat aantrekken, dan belooft KiesKatwijk dat wij D.V. in de volgende raadsperiode met een motie komen voor een blauwe metro op de route van die vroegere blauwe tram.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Social Icons


Featured Posts