8 december 2014

KiesKatwijk verbaasd over voorstel Holland-Rijnland





Sinds jaar en dag wordt er in bestuurlijk Nederland geworsteld met de manier waarop gemeenten het beste kunnen samenwerken bij het bereiken van doelen of het uitvoeren van taken die moeilijk door elke afzonderlijke gemeente kunnen worden aangevat. Voor een aantal van die taken werkt de gemeente Katwijk op dit moment met 14 gemeenten samen in het samenwerkingsverband Holland-Rijnland. Die instelling is juridisch gebaseerd op het  gebruik van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen en is inmiddels uitgegroeid tot een organisatie met 67 Fte.  Katwijk mag hiervoor elk jaar een klein miljoen aftikken en dat is nog exclusief de miljoenen die in het investeringsfonds worden gestopt.

Een dergelijke opzet is in de ogen van KiesKatwijk prima zolang het gaat om relatief beleidsarme taken als het bureau Leerplicht, de inkoop van jeugdzorg, of het regelen van de woonruimteverdeling. Een groot probleem is namelijk het democratisch gehalte van de constructie. Formeel klopt het allemaal wel, de Katwijkse wethouders kunnen door de gemeenteraad ter verantwoording worden geroepen als dat nodig is. Bovendien is er destijds afgedwongen dat er voordat vergaderingen plaatsvinden nog even snel met raadsleden moet worden overlegd. Die kunnen dan de vertegenwoordigers van Katwijk in Holland-Rijnland een boodschap meegegeven. U snapt wel dat in de praktijk de zaken niet in het 46 leden tellende algemeen bestuur worden geregeld, waar Katwijk overigens maar 11,5% van de stemmen heeft. Het beleid wordt natuurlijk voorgekookt in het Dagelijks Bestuur waarvan de vergaderingen niet openbaar en de notulen geheim zijn. 


Na 10 jaar zijn er grote problemen met Holland-Rijnland, de club functioneert als een extra bestuurslaag tussen provincie en gemeenten maar heeft in die rol eigenlijk geen bestaansrecht meer. Het is een dure club die een eigen leven is gaan leiden maar die qua democratische legitimatie een moeilijk verhaal heeft. Er is veel meer over te zeggen maar het komt er op neer dat de gemeenten er momenteel klaar mee zijn. Daarom hebben ze de baas van het spul weggestuurd en wil men de zaak op een andere leest schoeien. Daarover werd op 4 december in de gemeenteraad gesproken. Dat wordt dus een zaak van afslanken, reorganiseren, opsplitsen en afbouwen zou je denken. Maar wat had het algemeen bestuur van Holland-Rijnland voor ons bedacht ?

Nadat een paar maanden geleden is geregeld dat de ambtenaren van Holland-Rijnland niet ontslagen kunnen worden, maar bij een afslanking een baan moeten krijgen bij een van de aangesloten gemeenten, komt men nu met een voorstel om in enigszins verwaterde vorm door te gaan. De grote veranderingen die men voorstelt gaan niet over het ambtelijk apparaat waar steeds minder werk voor komt maar over het bestuur. Er kunnen alleen nog beroepsbestuurders meedoen en het algemeen bestuur vergadert nog maar twee keer per jaar. Het democratisch gehalte wordt dus nog verder onderuit gehaald. 


Argument van burgemeester Wienen, tevens vicevoorzitter van Holland-Rijnland, “we willen niet dat daar teveel politiek wordt bedreven”. Die politiek wordt voortaan dus uitsluitend in het dagelijks bestuur bedreven, een vergadering waarvan zelfs de notulen niet openbaar zijn voor volksvertegenwoordigers. Een meerderheid van de gemeenteraad van Katwijk wil dat niet alleen het bestuur en het takenpakket, maar dat ook het ambtelijk apparaat van Holland-Rijnland wordt afgebouwd en steunde daarom een amendement van de Christenunie om 25% te bezuinigen. KiesKatwijk heeft dat uiteraard gesteund maar het is gezien de constructie van Holland-Rijnland een zinloze actie.

We hebben als volksvertegenwoordigers in de praktijk gewoon geen enkele invloed op wat er binnen Holland-Rijnland wel of niet gebeurt. De uitspraak van de Raad moet door burgemeester Wienen en twee wethouders worden meegenomen naar het  algemeen bestuur met 46 zetels, waar Katwijk 11,5% van de stemmen heeft. In dezelfde vergadering gaat Wienen als portefeuillehouder in het dagelijks bestuur het tegenovergestelde standpunt verdedigen. Begrijpt u het nog ?

KiesKatwijk is tegenstander van een “Rupsje Nooitgenoeg Vierde Bestuurslaag” die democratisch niet te controleren is. Daarom hebben wij als enige tegengestemd bij het voorstel om Holland-Rijnland op deze manier aan te passen. De andere partijen voelden zich door ons standpunt indirect aangevallen want om hen moverende redenen wilden ze graag vasthouden aan de fictieve theoretische mogelijkheid om het beleid van Holland-Rijnland te kunnen beïnvloeden. Dat is op zijn minst naïef want er is reeds eerder een uitspraak geweest van de Katwijkse raad om 25% te bezuinigen en die is destijds gewoon in de prullenmand gekieperd.


KiesKatwijk wil dat Holland-Rijnland wordt afgeslankt en dat de overblijvende beleidsarme uitvoeringstaken in afzonderlijke gemeenschappelijke regelingen worden ondergebracht. Zet de ambtenaren die niet meer nodig zijn maar in een pool om voor de gemeenten werk te doen of verhuur ze afzonderlijk aan gemeenten totdat ze een andere baan hebben gevonden. Als een instelling aan het einde van haar houdbaarheidsdatum is gekomen moet je niet alleen de directeur afkopen. Je moet daadkrachtig bestuur laten zien, dat geldt zowel voor tijden van opbouw als voor tijden van afbouw. De ernstige weeffout in de bestuurlijke constructie is daarbij een handicap. 

Misschien is dat een van de redenen voor het pappen en nathouden beleid. Wij hebben in de discussie in de raad het Holland-Rijnland bestuur “een speeltuin voor beroepsbestuurders” genoemd. Niet gehinderd door lastige volksvertegenwoordigers kunnen ze hier nog een deel van hun ambities kwijt. Het is te begrijpen dat men zo’n interessant platform liever niet prijsgeeft.


De collega-raadsleden in Katwijk probeerden KiesKatwijk beentje te lichten door te suggereren dat wij tegen intergemeentelijke samenwerking zijn. Dat is absurd. Een aantal taken zul je nooit op eigen houtje kunnen uitvoeren en voor andere geldt dat het efficiënter of effectiever is om samen te werken. Wij willen echter geen beleidsontwikkeling in een ondemocratische structuur van de WGR uitvoeren. Die constructie is prima voor beleidsarme uitvoeringstaken. Je kunt via de volgende link de discussie in de raad ( op 4:24 uur) beluisteren: LINK

En we moeten natuurlijk ook geen dingen dubbel doen. Economische structuurverbetering van de regio doen we bijvoorbeeld via het samenwerkingsverband Economie071 van de regio Leiden. Dus ook vanuit de Nieuwe Soberheid gezien is het erg jammer dat we doorgaan met teveel geld te storten in Holland-Rijnland, terwijl we er te weinig rendement voor terugkrijgen. Tenslotte heb ik voor de liefhebbers nog een link naar een rapport van een aantal verzamelde rekenkamers naar het functioneren van Holland-Rijnland. Uit dit rapport blijkt dat er nog heel wat ruimte is voor verbetering: LINK



Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Social Icons


Featured Posts