25 november 2015

Regionale Omgevingsvisie: kans of bedreiging voor Katwijk ?



Ver van het bed ?

In de Katwijkse gemeenteraad wordt donderdag 3 december gesproken over de Omgevingsvisie die in onze regio in de maak is. De titel van dit belangrijke beleidsstuk is “Het Hart van Holland; omgevingsvisie 2040”. Ik durf wel te beweren dat er nauwelijks Katwijkers zijn die zelfs maar een vermoeden hebben dat dit verhaal boven de markt hangt. Momenteel wordt er achter de schermen door een tiental gemeenten, waaronder de gemeente Katwijk, aan gewerkt. De gemeente Leiden is de trekker van het project. 

De kust

Toedeledokie

De gemiddelde burger is trouwens na deze zinnen meteen al afgehaakt. Het jargonwoord “omgevingsvisie” ademt een oneindige saaiheid en abstractheid en het begrip heeft ook een enorm “ver van het bed gehalte”. Denkend aan “Hart van Holland” ziet de gemiddelde burger brede rivieren van beleidspaperassen traag door oneindig vergaderland gaan. Toedeledokie denkt de burger, ze zoeken het maar uit en het zal mijn tijd wel duren, ik neem nog een biertje.

Rond de A44


Biertje op de goede afloop

Eerlijk gezegd heb ik alle begrip voor die benadering omdat dit in veel gevallen de beste strategie is. Niet in alle gevallen dus, en in dit geval ben ik van mening dat hier zelfs een kwestie speelt die van het allerhoogste belang is voor alle inwoners van de streek. Dat geldt zeker ook voor alle Katwijkers. Het belang strekt zich ook uit tot de volgende generaties want als we de zaken nu niet goed regelen zitten zij straks op de blaren. Daar moet iedereen dus het fijne van weten en eigenlijk moet je je daar ook mee kunnen bemoeien. Ik daag daarom iedereen uit om deze blog tot het einde uit te lezen. Na afloop kunt u dan alsnog dat biertje op de goede afloop nemen (op eigen kosten uiteraard). Ik leg eerst even uit wat een Omgevingsvisie is en daarna geef ik het grote belang van dit beleidsstuk aan voor elke Katwijker of inwoner van de regio.

Wikipedia is your friend

De meeste mensen zullen wel weten wat een bestemmingsplan is. Dat is een beleidsstuk met de kracht van wet dat aangeeft waar wel of niet gebouwd mag worden. Het legt ook vast waar andere ruimtelijke functies mogelijk zijn, zoals sportvelden of bedrijfsterreinen. En bovendien staat het bestemmingsplan barstensvol met voorschriften en eisen waar al die ruimtelijke functies aan moeten voldoen. Er zal vast wel een betere definitie van een bestemmingsplan zijn maar de wijsneuzen verwijs ik gemakshalve naar Wikipedia.

Timmeren zonder De Ladder

Het bestemmingsplan wordt door gemeenten gemaakt en het is gebaseerd op de Structuurvisie. Dat is eenvoudig gezegd een bestemmingsplan dat voor de hele provincie geldt. Voor de provincie Zuid Holland is dat een stuk onder de titel “Visie Ruimte en Mobiliteit”. Daarin is bijvoorbeeld bepaald dat er op het voormalig Vliegkamp Valkenburg een woonlocatie moet worden gevestigd. Dat is vele jaren geleden tussen allerlei belanghebbenden zo “geritseld” en daarna via die structuurvisie in het beleid vastgetimmerd. Het woningbouwplan is heden ten dage volledig achterhaald en is overigens ook regelrecht in strijd met de hoofdregel van het ruimtelijke ordeningsbeleid die bekend staat als “De Ladder Voor duurzame Verstedelijking”.

AZC hoort niet in uitleggebied

Die regel stelt dat het verboden is om in een uitleggebied (zoals het Vliegkamp Valkenburg) te gaan bouwen voordat alle mogelijkheden in binnenstedelijke gebieden zijn uitgeput. Je moet dus eerst in de regio alle bruikbare grond binnen de reeds bebouwde gebieden benutten en allerlei voormalige industriegebieden e.d. (transformaties) die niet meer als zodanig nodig zijn hebben volgebouwd. Daarom heeft KiesKatwijk zich ook verzet tegen het plan om een permanent AZC te bouwen in het uitleggebied Kooltuin/de Mient, dat vlak naast het voormalig vliegkamp ligt. In Katwijk waren er elders geen mogelijkheden. Het is echter absoluut zeker dat er elders (in de regio) nog in voldoende mate bruikbare gronden zijn te vinden voor een AZC. Dat is niet onderzocht en dat is wel een wettelijke eis. Dat muisje krijgt dus nog een staartje. Het zoveelste voorbeeld van onprofessioneel handelen in de gemeente Katwijk, in dit geval gedekt door een gemeenteraad die in meerderheid gevangen zat in emotiepolitiek.


De Omgevingswet

Binnenkort kunt u alles vergeten wat u over bestemmingsplannen en andere zaken in het ruimtelijke ordeningsbeleid wist. De bestaande wetgeving gaat op de schop en er worden niet minder dan 26 afzonderlijke wetten en nog veel meer regelingen vervangen door één nieuwe wet: de omgevingswet. Als u er meer over wilt weten dan is deze LINK een goed startpunt.

Ondergetekende pretendeert niet deskundig te zijn op alles wat met de omgevingswet te maken heeft. Dat hoeft ook niet om de volgende constatering te doen: wat blijft is dat er een instrument is dat allesbepalend is voor wat er met een gebied gebeurt. Voorheen was dat de Structuurvisie en het Bestemmingsplan. Nu wordt dat de provinciale Omgevingsvisie en de daarop aansluitende Omgevingsvisie(s) die de gemeenten voor het eigen grondgebied kunnen maken. Daarmee zijn we terug bij de aankondiging in de inleiding.


Kans of bedreiging ?

De gemeente Leiden heeft dus het initiatief genomen om met een negental omringende gemeenten een omgevingsvisie op te stellen voor het gezamenlijke grondgebied. Het concept van die visie kunt u hier bekijken: LINK

Er wordt dus opnieuw volop “geritseld” en getimmerd aan een mooi plaatje voor een regio die bestaat uit de tien gemeenten. Hieronder dus de gemeenten Leiden, Katwijk, en Wassenaar die rondom het laatste stukje groen in onze wijde omgeving zijn gesitueerd. En dan heb ik het over de groene long die gevormd wordt door het voormalig Vliegkamp Valkenburg. De mensen met voldoende gezond verstand, die bovendien geen persoonlijke of politieke belangen hebben bij bebouwing, weten dat een combinatie van een open en groen landschap met in de periferie hoogwaardige kennisintensieve bedrijvigheid in de vorm van Unmanned Valley een kans uit duizenden is die we ons en onze kinderen niet mogen ontzeggen. 

Er is dringend een heroriëntatie nodig op de achterhaalde plannen voor woningbouw. Daarbij mag de Ladder voor Duurzame Verstedelijking niet buiten beeld blijven. Op de digitale krochten van de provincie Zuid Holland vond ik nog dit stuk dat ingaat op de positie van Midden-Delfland. Midden-Delfland is een gebied dat ingeklemd tussen grote verstedelijkte gebieden precies dezelfde positie van groene reddingboei inneemt als de polders tussen Wassenaar en Katwijk. Dat groen is trouwens ook een economisch belang van de eerste orde.

Aan de zuidkant van Zuid Holland is er blijkbaar meer gezond verstand dan alhier want in onze voorlopige Omgevingsvisie staat het voormalig Vliegkamp Valkenburg dus gewoon genoteerd als een woningbouwlocatie en wordt Unmanned Valley blijkbaar niet serieus genomen. En dat terwijl wonen overal elders in de regio/provincie goedkoper en met minder schade en risico kan worden gerealiseerd.

In een volgende aflevering van dit verhaal ga ik nader op deze kwestie in. Dat er een bedreiging ligt is dus duidelijk uit het voorgaande. Maar kunnen we dat proces om tot een regionale omgevingsvisie te komen wellicht ook uit de klauwen van de bouwlobby redden ?

Als eerste stapje zullen wij donderdag 3 december in de gemeenteraad pleiten voor maximale burgerbetrokkenheid bij de planontwikkeling. Wat dat betreft is de wetgeving in Duitsland al een stuk verder. Daar heeft een burgerinitiatief om het voormalige vliegveld Tempelhof te redden van soortgelijke bouwplannen als er voor het Vliegkamp Valkenburg liggen tot een succes geleid. In een beslissend referendum hebben de inwoners van Berlijn de plannen afgeserveerd.

Jaap Haasnoot

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Social Icons


Featured Posts