11 december 2015

Windmillgate: jammer maar helaas



KiesKatwijk maakt zich net als veel anderen druk om het voornemen van minister Kamp om relatief dicht op de kust een groot aantal windmolens te plaatsen. Wij zijn daar helemaal niet blij mee. In feite was ondergetekende er als de kippen bij en heb ik als eerste met een andere pet op er al op 30 mei 2013 via een column in de Katwijksche Post voor gewaarschuwd en tegen geprotesteerd. Op dat moment waren er uiteraard nog geen details bekend, zoals het precieze aantal windmolens of de extra kosten die gepaard zouden gaan met verder op zee plaatsen. Feit is dat uiteindelijk de Tweede Kamer er over gaat en op dit moment is duidelijk dat de volksvertegenwoordiging van links tot rechts  in ruime meerderheid positief staat t.o.v. de plannen van minister Kamp. We moeten er van uitgaan dat deze houding weloverwogen is, waarbij alle pro en contra argumenten op verstandige wijze tegen elkaar zijn afgewogen.

Meten met twee maten

We hebben elders geschreven over de hypocrisie van de gemeente Katwijk die zich met veel bombarie (en daarmee gepaard gaande hoge kosten) samen met drie andere kustgemeenten verzet tegen windmolens langs de kust. Ze hebben daarvoor de stichting Vrije Horizon in het leven geroepen en van ruime subsidie voorzien. Het argument zou “horizonvervuiling” zijn, maar men moet bij doorvragen toegeven dat het eigenlijk om belangenbehartiging van de toeristensector gaat. Katwijk plant zelf zonder enige gewetenswroeging gewoon een stuk of zes windmolens van het formaat van de Euromast in de Valkenburgse polders. Hoezo horizonvervuiling ? Het is ergerlijk dat wethouders met elkaar hebben afgesproken dat ze net doen alsof de subsidie bestemd is voor onderzoek en voorlichting. Dat is geen doel maar een middel.

Wat is het bezwaar ?

Het doel is de belangen van de toeristensector te verdedigen. Dat is geen overheidstaak als dat betekent dat er direct gesubsidieerd wordt in de normale bedrijfskosten voor P.R. en belangenbehartiging. Dat moet de sector zelf organiseren en betalen en dat moet niet betaald worden uit belastinggeld. Als dit overheid dit betaalt dan is er sprake van verboden staatssteun, ook als dat via een "katvanger" gebeurt. KiesKatwijk wil graag principiële politiek bedrijven. Als we dit goed vinden dan is het hek van de dam en kan iedere actiegroep bij ons aankloppen. Dit principe is in overheidsland algemeen aanvaard, de rijkssubsidie voor een club als Greenpeace is daarom bijvoorbeeld netjes afgebouwd. En dan hebben we het niet eens over commercie maar over een club met een ideële doelstelling. 


Dus alhoewel we alle begrip hebben voor iedereen die niet zit te wachten op een woud aan windmolens voor de kust vinden we toch niet dat de belastingbetaler moet opdraaien voor het verzet van de ene bestuurslaag (gemeenten) tegen een hogere bestuurslaag (Rijk). Dat verzet kan gewoon via normale inspraakprocedures verlopen. Waarom zouden we dan bijvoorbeeld niet op het niveau van de gemeente Katwijk de ondernemers en omwonenden financieel ondersteunen die zich verzetten tegen de komst van arbeidsmigranten in hun wijk ? 

Omdat een afzonderlijke fractie in de gemeenteraad niet over veel mogelijkheden beschikt als er geen steun is van andere fracties hebben we eerst maar eens een paar vragen ingeleverd bij het College van B&W om de zaak wat duidelijker te krijgen. Let wel, B&W heeft de subsidieverlening van 20.500 euro buiten de raad om geritseld. En het gerucht gaat dat er een tweede tranche van 25.000 euro in de pijplijn zit.

Een paar duidelijke vragen

Aan: College van Burgemeester & Wethouder der gemeente Katwijk
Van: Fractie KiesKatwijk
Betreft: Subsidiëring stichting Vrije Horizon

11 december 2015.

Geacht college,

Op 24 november heb ik antwoorden ontvangen op een aantal informatieve vragen betreffende een kwestieuze subsidieverlening door uw college waarbij niet het oordeel van de gemeenteraad is gevraagd. Zie hieronder de vragen en antwoorden.




Vraag

Aan de Stichting Vrije Horizon is per brief van 25 augustus subsidie verleend. In de brief staat vermeld dat de aanvraag getoetst is aan de bepalingen uit de Algemene Subsidieverordening. Een verdere onderbouwing ontbreekt echter.
  1. Kan aangegeven worden aan welke specifieke bepalingen van de Algemene Subsidieverordening de aanvraag is getoetst en de financiële bijdrage is verstrekt?
  2. Zijn er nog andere rechtmatigheidseisen (wetgeving of beleidsregels) waaraan de aanvraag is getoetst? Zo ja, aan welke bepalingen is de aanvraag getoetst?
  3. Kan aangegeven worden aan welke gemeentelijke doelstellingen en resultaten de activiteiten van Stichting Vrije Horizon dienen bij te dragen?
  4. Waar zijn die betreffende gemeentelijke doelstellingen vastgelegd?

Antwoord
  1. Artikel 5 voor de toetsing van de aanvraag en de bijbehorende stukken en artikel 7 voor toetsing aan het beleid van de gemeente en of het de inwoners van Katwijk ten goede komt.
  2. De beleidsregels voor participatie. De informerende activiteiten van Vrije Horizon kunnen worden gezien als een goede vorm van burgerinitiatief en ook -participatie. De gemeente wil dit graag stimuleren en ondersteunen. 
  3. Katwijk is voor duurzame energie maar tegen aantasting van het unieke vrije uitzicht op zee, terwijl er een goed alternatief mogelijk is. Het door ons beoogde alternatief IJmuiden Ver heeft tot nu nog geen goede kans gekregen. Het college onderschrijft het belang van het goed informeren van de diverse doelgroepen. Er is nu veel onduidelijkheid over de omvang en ligging van de windparken, het besluitvormingsproces en de impact op toerisme en werkgelegenheid.. Het werk van Vrije Horizon wordt door ons als zeer positief ervaren en is een waardevolle aanvulling op onze bestuurlijke activiteiten.   
  4. Coalitieakkoord 2014 – 2018, doelstelling 80. Katwijk maakt deel uit van de stuurgroep Platform Maritieme Windparken die een duurzame keuze voor de windmolens op zee beoogd. De gemeenteraad wordt hier regelmatig over geïnformeerd.  




Onder andere naar aanleiding van deze antwoorden heb ik de volgende vragen aan het college.

  1. In de beantwoording staat dat de subsidie conform doelstelling 80 uit het coalitieprogramma is verleend. Deze doelstelling omvat het nastreven van “een duurzame keuze voor windmolens op zee” en “het doen van onderzoek naar innovatieve alternatieve energiebronnen”. Horizonvervuiling bestrijden is iets anders dan duurzame energieopwekking nastreven. De argumentatie klopt dus niet. Wat is uw reactie hierop ?

  2. In de algemene subsidieverordening worden 13 beleidsgebieden genoemd waarop een subsidieverlening betrekking kan hebben. Op welk van de genoemde beleidsgebieden heeft de subsidie aan de stichting “Vrije Horizon” betrekking ?

  3. De beantwoording bij vraag 2 verwijst naar beleidsregels betreffende participatie. Dit lijkt volslagen uit de lucht gegrepen omdat de subsidie aan de stichting helemaal geen betrekking heeft op gemeentebeleid waarop een vorm van participatie zou kunnen worden georganiseerd of financieel ondersteund. Katwijks participatiebeleid c.q. Katwijkse participatieregels hebben helemaal geen betrekking op het beleid van derden. Wat is hierop uw reactie ?

  4. In de beantwoording bij vraag 3 staat dat het werk van Vrije Horizon door het college (met “ons” worden toch niet de ambtenaren bedoeld die mij als raadslid van informatie voorzien ?) als zeer positief wordt ervaren. Ik neem kennis van uw particuliere opvatting maar stel de vraag of “persoonlijke sympathie” in het algemeen voldoende grond is om namens de gemeente Katwijk overheidssubsidie toe te kennen.

  5. Het Rijk beoordeelt vooralsnog alles afwegende dat het algemeen belang gediend is met de voorgenomen locatie van de windmolens. Tot op heden heeft de Tweede Kamer de bewindsman daarin met grote meerderheid gesteund. De democratische legitimatie is dus in orde en het betreft hier een rijkstaak. Wat is uw argumentatie, in termen van algemeen belang, om een aanzienlijke hoeveelheid gemeenschapsgeld te besteden aan het actief bestrijden van een voorgenomen democratisch besluit van een hogere bestuurslaag ? Is het gebruik maken van de reguliere inspraakprocedures niet voldoende ?

  6. Bent u met ons van mening dat ook de verwachte effectiviteit van voorgenomen activiteiten een beoordelingscriterium zou moeten zijn ?

  7. Bent u met ons van mening dat verplaatsing van windmolens, waar momenteel geen Kamermeerderheid voor is, gezien deze omstandigheid en het feit dat dit gepaard zou gaan met 1,2 miljard euro extra kosten, weinig tot geen kans van slagen moet worden toegedicht ?

  8. Zijn de doelen en het nagestreefde resultaat dat met de subsidie wordt nagestreefd (art. 5.3.a) duidelijk vermeld bij de subsidieaanvraag ? Zo ja, hoe werden deze benoemd ?

  9. Bij de subsidieaanvraag vermeldt de stichting: “U zult begin november van ons een gedetailleerd activiteitenverslag indient ontvangen. Hierin zullen de effecten en resultaten, alsook de wijze waarop deze hebben bijgedragen aan het campagnedoel, beschreven worden”. Ik verzoek u dit verslag aan de Raad toe te zenden en mij een afschrift te doen toekomen.

  10. Is erbij de aanvraag voor de subsidie een begroting en een dekkingsplan ingeleverd (art. 5.3.b) van de kosten waarvoor subsidie werd aangevraagd ? Zo ja, kunt u mij deze verstrekken ?

  11. Op welke begrotingspost wordt de subsidie verantwoord c.q. op welke wijze regelt u de dekking ?

  12. Wat is de oprichtingsdatum van de stichting Vrije Horizon ?

  13. Wat was er eerder, de wens van de vier kustgemeenten om te kunnen beschikken over een privaat vehikel om actie te kunnen voeren tegen windmolens dicht langs de kust, of de stichting die deze rol vervult ?

  14. Houdt de oprichting van de stichting verband met het gegeven dat een dergelijk vehikel over meer beroepsmogelijkheden bij een rijksbesluit beschikt ?

  15. Zijn er notulen beschikbaar van de stuurgroep Platform Maritieme Windparken ? Wij willen deze gaarne inzien.

  16. Kunt u ons alle correspondentie tussen de gemeente Katwijk en de stichting Vrije Horizon ter beschikking stellen ?

  17. Hoe zou voorlichting van de bevolking kunnen leiden tot vermindering van horizonvervuiling c.q. tot het verplaatsen van windmolens naar de locatie “IJmuiden ver” ?

  18. Op welke wijze en met welke betrokken kosten zijn tot op heden voorlichtingsactiviteiten gericht op de bevolking door de stichting Vrije Horizon uitgevoerd ? Wat wil de stichting daar mee bereiken ?

  19. Is het een gemeentelijke taak om voorlichting uit te voeren over beleidsvoornemens van het Rijk ?

  20. Het is voor iedereen duidelijk, en dat wordt ook bevestigt in allerlei publicaties[1], dat beïnvloeding van rijksbeleid de primaire doelstelling is van de financiële steun van het college voor de stichting. Bent u met ons van mening dat het herhaaldelijk en onterecht voorop stellen van voorlichting als primair doel van de subsidie de geloofwaardigheid van bestuur en bestuurders ernstig aantast ?
     
  21. Het is ook voor iedereen duidelijk, en dat wordt bevestigd in allerlei publicaties[2] en tevens door de onderzoeksvragen van het door de vier gemeenten geëntameerde onderzoek, dat het verdedigen van de belangen van de toeristenbranche de belangrijkste drijfveer is van de kustgemeenten om de stichting Vrije Horizon in het leven te roepen. Bent u met ons van mening dat belangenbehartiging van een specifieke branche d.m.v. subsidiëring van normale bedrijfskosten (P.R., belangenbehartiging) geen overheidstaak is en tevens een verkapte vorm van (verboden) staatssteun inhoudt ?

  22. De vervlechting en belangenverstrengeling van de toeristenlobby met de lokale overheid is overduidelijk. De belangenbehartiging van andere economische sectoren via deze methoden is ondenkbaar. Gaat deze handelswijze geen precedentwerking opleveren ? Gaan we als voorbeeld binnenkort misschien een campagne subsidiëren onder het motto “neem vaker een bloemetje mee” om daarmee de belangen van de in onze gemeente niet onbelangrijke sierteeltsector te bevorderen ?

  23. Wat vindt u van de geloofwaardigheid van het argument “horizonvervuiling” ? U wilt zelf windmolens plaatsen bij het Valkenburgse Meer. Is dit geen meten met twee maten ?

  24. Bent u bereid een toets te laten uitvoeren op de subsidieverlening ten einde de vraag te beantwoorden of hier sprake is van verboden staatssteun ?

  25. Bent u opnieuw van plan om voor 2016 subsidie aan de stichting Vrije Horizon te verstrekken ? Zo ja, voor welk bedrag ? Op welke manier wilt u de gemeenteraad bij de besluitvorming betrekken ?


Wij wachten met grote belangstelling uw beantwoording af.

Met vriendelijke groet,
Jaap Haasnoot
Namens de fractie van KiesKatwijk

4 december 2015

Regionale Omgevingsvisie: Inspraak en participatie



Op 3 december werd de communicatie rond de nieuw te maken Regionale Omgevingsvisie “Het Hart voor Holland” in de gemeenteraad van Katwijk besproken. In de vorige twee afleveringen van deze blog hebben we al wat commentaren gegeven op dit product. De Omgevingsvisie is van wezenlijk belang voor de regio en met name ook voor de inwoners van Katwijk. Het legt op hoofdlijnen de koers vast voor de ruimtelijke ordening in deze streek.  De horizon ligt op 2040 en er wordt vervolgens een ideaalplaatje geschetst. 

Kluitje

We zitten hier met z’n allen op een kluitje en op een of andere manier willen mensen allemaal in de Randstad wonen en ontvolkt het platte land. Dat vergt visie en regulering want als er niets wordt geregeld dan zitten we hier over een aantal jaren in een enorme amorfe onleefbare steenwoestijn. Zoiets als zo’n afschuwelijk lelijke en armoedige  woonwijk in de gemeente Den Haag maar dan honderd maal groter. We moeten er  dus voor zorgen dat er in de regio een verstandige balans komt tussen wonen, werken en recreëren. Dat is nodig voor het welbevinden van mensen, maar het is ook noodzakelijk om op langere termijn onze welvaart te kunnen vasthouden. Voor ons (inwoners van de regio, inwoners van de gemeente Katwijk, KiesKatwijk) is in dit verband met name de positie van het grondgebied van het voormalig Vliegkamp Valkenburg van enorm belang. Daarom hebben we daar in de vorige afleveringen het nodige over geschreven.

Hebzucht en ambitieverslaving

 Je kunt dat gebied maar één keer verpesten” heeft een voormalige rijksbouwmeester eens opgemerkt. En zoals te verwachten, daar is men op dit moment volop mee bezig. De achterliggende hoofdoorzaak daarvan is te vinden in een combinatie van hebzucht en ambitieverslaving bij sleutelfiguren. Je kunt dat ook samenvatten met “gebrek aan wijsheid”. Alles is psychologie beste lezers.


Kansen benutten, een fiasco voorkomen

De omgevingsvisie zou gebruikt kunnen worden als instrument om tegenwicht te bieden tegen de stille maar sterke krachten die bezig zijn om op de genoemde locatie met hun woningbouwplannen onze samenleving een loer te draaien. Wonen kan overal elders in de regio en provincie gemakkelijker, goedkoper en met minde schade, risico en kosten dan op het voormalig Vliegkamp Valkenburg. Lees er anders onze nota “Kansen benutten,een fiasco voorkomen” nog maar eens op na. Overigens een prachtige titel die ook volledig van toepassing is op het proces rond het vaststellen van de Omgevingsvisie.

Usual suspects

Het raadsvoorstel rond dit proces gaf min of meer het gebruikelijk beeld te zien van wat inspraak en participatie tegenwoordig inhoudt. Ik ben er niet al te enthousiast over. Het instrumentarium is min of meer verworden tot een “ceremonie protocollaire” waarbij de “usual suspects” namens de overbekende belangengroepen hun zegje komen doen. Tegelijkertijd moet ik toegeven dat het ook niet eenvoudig is om de bevolking te enthousiasmeren en in de benen te krijgen voor een abstract onderwerp als een omgevingsvisie. Misschien dat het gemakkelijker als we het drieletterwoord AZC er bij trekken. Maar dan zit je nog met het probleem dat je graag een doorsnede van de hele bevolking betrokken wil zien. Het is dus niet eenvoudig, maar het kan wel een stukje beter zou ik denken. En dat zou ook moeten want de coalitie is de rit begonnen met een grote ambitie rond het thema burgerparticipatie.


Beleidsnota als moordwapen

 Die ambitie is inmiddels gesmoord in een beleidsnota. Dit volgens het principe “een beleidsnota is hetzelfde als een oplossing voor het probleem of de opgave”. Opvallend is dat men de vernieuwing vooral zoekt in de etiketten die men op de gebruikelijke producten plakt. Men stopt de oude wijn graag in nieuwe zakken. Zo heet een publieksbijeenkomst tegenwoordig een “ontwerpatelier” of “werktafel”. Volkomen belachelijk. Zoiets als een beddenzaak een slaapcentrum noemen. Of zoals het gezegde luidt “ook al draagt een aap een ring, het is en blijft een lelijk ding”.

Windmillgate

 Een eufemisme wordt overigens meestal gebruikt om iets lelijks te verbergen. Zo wordt een belangengroep die gedomineerd wordt door de toeristen- en middenstandslobby in Katwijk meestal aangeduid als een “klankbordgroep”. Een andere actiegroep uit die contreien rond windmillgate wordt consequent aangeduid als een stichting die vooral voorlichting naar de bevolking als product zou hebben. Waar ligt de grens tussen creatief met de waarheid omgaan en botweg liegen ? Zullen we nog maar een keer een workshop Integriteit voor het Katwijkse bestuur organiseren ?

Unmanned Valley

Terug naar de Omgevingsvisie en het proces om dat product tot stand te brengen. Het gevaar dat ik zie is dat allerlei deskundigen en ambtenaren goedbedoelde en ook goede verhalen, principes en visies ten beste zullen geven. Dat levert dan vervolgens prachtig hoogdravend proza op dat prima kan dienen voor een product dat iets minder idealistisch is en dat botweg de belangen van bepaalde lobby’s weergeeft. In de concept-omgevingsvisie zijn daar nu al enkele voorbeelden van te vinden. Het presenteren van woningbouw in plaats van een combinatie van het zeer kansrijke “Unmanned Valley” initiatief met de nodige natuur en recreatie op het Vliegkamp Valkenburg valt op geen enkele wijze te rijmen met de hoogdravende principes en uitgangspunten, zoals die bijvoorbeeld in de startnota zijn gepresenteerd. 


Afstempelen

Dat is verklaarbaar doordat enkele sleutelfiguren op de achtergrond, die meestal een hiërarchieke relatie onderhouden met de goedwillende ambtenaren en deskundigen, er hun stempel op gedrukt hebben. De gemeenteraden worden dan uitsluitend misbruikt om het voorgekookte verhaal af te stempelen en van de nodige legitimiteit te voorzien. Dat is geen cynisme dat is de realiteit, die overigens door veel naïeve hobby politici in de gemeenteraden niet herkend wordt.

Hordes

Probleem en handicap in een regionale aanpak is dat er nauwelijks actieve en effectieve dwarsverbanden en netwerken zijn tussen gemeenteraadsleden van de diverse regiogemeenten. Voor de beroepsbestuurders, en dan vooral de burgemeesters, want dat zijn de blijvertjes en veel wethouders zijn ook maar passanten, ligt dat geheel anders. Zij komen elkaar in allerlei verbanden tegen, hebben een pikorde en ze hebben uiteraard ook hun ambities onderling met elkaar afgedeald. De gemeenteraden zijn niet veel anders dan hordes die in het proces overwonnen moeten worden. De status van de burgemeester stijgt naar mate hij de gemeenteraad meer of minder in zijn zak heeft. 


Zeejachthaven

Afhankelijk van het beoordelingsstandpunt van de waarnemer kan deze bestuurlijke realiteit maatschappelijk gezien goede of juist slechte resultaten opleveren. Ik geef van beide een voorbeeld. In de Omgevingsvisie is dus nog steeds het achterhaalde woningbouwproject voor het vliegkamp Valkenburg opgenomen. Maar er staat ook in dat de (toekomstige snelweg) N206 ter hoogte van Katwijk aan den Rijn in een tunnel moet worden aangelegd. Er staat bovendien ook in dit werkstuk dat er bij Katwijk een zeejachthaven moet komen. Tot nu toe acht ik dat een ongewenste ontwikkeling maar ik laat me graag verrassen met de uitwerking van dit streven.

Gesubsidieerde actiegroep ?

Mijn conclusie is dat we voor de locatie van het Vliegkamp Valkenburg "bottom up" in de omliggende gemeenteraden steun moeten gaan zoeken voor Unmanned Valley, en voor het volledig verplaatsen van de woningbouwopgave naar elders. Omdat gemeenteraden formeel de eindbeslissing hebben kunnen we op die manier een tegenwicht bieden tegen beroepsbestuurders die in de bureaucratie een machtspositie hebben, en die daardoor onevenwichtig veel invloed kunnen uitoefenen. Ik denk dat ik een actiegroep ga oprichten die in de vorm van een stichting subsidie kan ophalen bij de gemeente Katwijk.

Noord-Korea

Met name in het geval van burgemeesters vind ik die onevenredige en in achterkamertjes uitgeoefende overmatige invloed uiterst ongewenst omdat deze functionarissen (net als in Noord Korea) bij ons niet democratisch gekozen zijn en dus ook niet weggestuurd kunnen worden.

N.B. Hier kunt u de concept Omgevingsvisie downloaden: LINK
 

Social Icons


Featured Posts