4 december 2015

Regionale Omgevingsvisie: Inspraak en participatie



Op 3 december werd de communicatie rond de nieuw te maken Regionale Omgevingsvisie “Het Hart voor Holland” in de gemeenteraad van Katwijk besproken. In de vorige twee afleveringen van deze blog hebben we al wat commentaren gegeven op dit product. De Omgevingsvisie is van wezenlijk belang voor de regio en met name ook voor de inwoners van Katwijk. Het legt op hoofdlijnen de koers vast voor de ruimtelijke ordening in deze streek.  De horizon ligt op 2040 en er wordt vervolgens een ideaalplaatje geschetst. 

Kluitje

We zitten hier met z’n allen op een kluitje en op een of andere manier willen mensen allemaal in de Randstad wonen en ontvolkt het platte land. Dat vergt visie en regulering want als er niets wordt geregeld dan zitten we hier over een aantal jaren in een enorme amorfe onleefbare steenwoestijn. Zoiets als zo’n afschuwelijk lelijke en armoedige  woonwijk in de gemeente Den Haag maar dan honderd maal groter. We moeten er  dus voor zorgen dat er in de regio een verstandige balans komt tussen wonen, werken en recreëren. Dat is nodig voor het welbevinden van mensen, maar het is ook noodzakelijk om op langere termijn onze welvaart te kunnen vasthouden. Voor ons (inwoners van de regio, inwoners van de gemeente Katwijk, KiesKatwijk) is in dit verband met name de positie van het grondgebied van het voormalig Vliegkamp Valkenburg van enorm belang. Daarom hebben we daar in de vorige afleveringen het nodige over geschreven.

Hebzucht en ambitieverslaving

 Je kunt dat gebied maar één keer verpesten” heeft een voormalige rijksbouwmeester eens opgemerkt. En zoals te verwachten, daar is men op dit moment volop mee bezig. De achterliggende hoofdoorzaak daarvan is te vinden in een combinatie van hebzucht en ambitieverslaving bij sleutelfiguren. Je kunt dat ook samenvatten met “gebrek aan wijsheid”. Alles is psychologie beste lezers.


Kansen benutten, een fiasco voorkomen

De omgevingsvisie zou gebruikt kunnen worden als instrument om tegenwicht te bieden tegen de stille maar sterke krachten die bezig zijn om op de genoemde locatie met hun woningbouwplannen onze samenleving een loer te draaien. Wonen kan overal elders in de regio en provincie gemakkelijker, goedkoper en met minde schade, risico en kosten dan op het voormalig Vliegkamp Valkenburg. Lees er anders onze nota “Kansen benutten,een fiasco voorkomen” nog maar eens op na. Overigens een prachtige titel die ook volledig van toepassing is op het proces rond het vaststellen van de Omgevingsvisie.

Usual suspects

Het raadsvoorstel rond dit proces gaf min of meer het gebruikelijk beeld te zien van wat inspraak en participatie tegenwoordig inhoudt. Ik ben er niet al te enthousiast over. Het instrumentarium is min of meer verworden tot een “ceremonie protocollaire” waarbij de “usual suspects” namens de overbekende belangengroepen hun zegje komen doen. Tegelijkertijd moet ik toegeven dat het ook niet eenvoudig is om de bevolking te enthousiasmeren en in de benen te krijgen voor een abstract onderwerp als een omgevingsvisie. Misschien dat het gemakkelijker als we het drieletterwoord AZC er bij trekken. Maar dan zit je nog met het probleem dat je graag een doorsnede van de hele bevolking betrokken wil zien. Het is dus niet eenvoudig, maar het kan wel een stukje beter zou ik denken. En dat zou ook moeten want de coalitie is de rit begonnen met een grote ambitie rond het thema burgerparticipatie.


Beleidsnota als moordwapen

 Die ambitie is inmiddels gesmoord in een beleidsnota. Dit volgens het principe “een beleidsnota is hetzelfde als een oplossing voor het probleem of de opgave”. Opvallend is dat men de vernieuwing vooral zoekt in de etiketten die men op de gebruikelijke producten plakt. Men stopt de oude wijn graag in nieuwe zakken. Zo heet een publieksbijeenkomst tegenwoordig een “ontwerpatelier” of “werktafel”. Volkomen belachelijk. Zoiets als een beddenzaak een slaapcentrum noemen. Of zoals het gezegde luidt “ook al draagt een aap een ring, het is en blijft een lelijk ding”.

Windmillgate

 Een eufemisme wordt overigens meestal gebruikt om iets lelijks te verbergen. Zo wordt een belangengroep die gedomineerd wordt door de toeristen- en middenstandslobby in Katwijk meestal aangeduid als een “klankbordgroep”. Een andere actiegroep uit die contreien rond windmillgate wordt consequent aangeduid als een stichting die vooral voorlichting naar de bevolking als product zou hebben. Waar ligt de grens tussen creatief met de waarheid omgaan en botweg liegen ? Zullen we nog maar een keer een workshop Integriteit voor het Katwijkse bestuur organiseren ?

Unmanned Valley

Terug naar de Omgevingsvisie en het proces om dat product tot stand te brengen. Het gevaar dat ik zie is dat allerlei deskundigen en ambtenaren goedbedoelde en ook goede verhalen, principes en visies ten beste zullen geven. Dat levert dan vervolgens prachtig hoogdravend proza op dat prima kan dienen voor een product dat iets minder idealistisch is en dat botweg de belangen van bepaalde lobby’s weergeeft. In de concept-omgevingsvisie zijn daar nu al enkele voorbeelden van te vinden. Het presenteren van woningbouw in plaats van een combinatie van het zeer kansrijke “Unmanned Valley” initiatief met de nodige natuur en recreatie op het Vliegkamp Valkenburg valt op geen enkele wijze te rijmen met de hoogdravende principes en uitgangspunten, zoals die bijvoorbeeld in de startnota zijn gepresenteerd. 


Afstempelen

Dat is verklaarbaar doordat enkele sleutelfiguren op de achtergrond, die meestal een hiërarchieke relatie onderhouden met de goedwillende ambtenaren en deskundigen, er hun stempel op gedrukt hebben. De gemeenteraden worden dan uitsluitend misbruikt om het voorgekookte verhaal af te stempelen en van de nodige legitimiteit te voorzien. Dat is geen cynisme dat is de realiteit, die overigens door veel naïeve hobby politici in de gemeenteraden niet herkend wordt.

Hordes

Probleem en handicap in een regionale aanpak is dat er nauwelijks actieve en effectieve dwarsverbanden en netwerken zijn tussen gemeenteraadsleden van de diverse regiogemeenten. Voor de beroepsbestuurders, en dan vooral de burgemeesters, want dat zijn de blijvertjes en veel wethouders zijn ook maar passanten, ligt dat geheel anders. Zij komen elkaar in allerlei verbanden tegen, hebben een pikorde en ze hebben uiteraard ook hun ambities onderling met elkaar afgedeald. De gemeenteraden zijn niet veel anders dan hordes die in het proces overwonnen moeten worden. De status van de burgemeester stijgt naar mate hij de gemeenteraad meer of minder in zijn zak heeft. 


Zeejachthaven

Afhankelijk van het beoordelingsstandpunt van de waarnemer kan deze bestuurlijke realiteit maatschappelijk gezien goede of juist slechte resultaten opleveren. Ik geef van beide een voorbeeld. In de Omgevingsvisie is dus nog steeds het achterhaalde woningbouwproject voor het vliegkamp Valkenburg opgenomen. Maar er staat ook in dat de (toekomstige snelweg) N206 ter hoogte van Katwijk aan den Rijn in een tunnel moet worden aangelegd. Er staat bovendien ook in dit werkstuk dat er bij Katwijk een zeejachthaven moet komen. Tot nu toe acht ik dat een ongewenste ontwikkeling maar ik laat me graag verrassen met de uitwerking van dit streven.

Gesubsidieerde actiegroep ?

Mijn conclusie is dat we voor de locatie van het Vliegkamp Valkenburg "bottom up" in de omliggende gemeenteraden steun moeten gaan zoeken voor Unmanned Valley, en voor het volledig verplaatsen van de woningbouwopgave naar elders. Omdat gemeenteraden formeel de eindbeslissing hebben kunnen we op die manier een tegenwicht bieden tegen beroepsbestuurders die in de bureaucratie een machtspositie hebben, en die daardoor onevenwichtig veel invloed kunnen uitoefenen. Ik denk dat ik een actiegroep ga oprichten die in de vorm van een stichting subsidie kan ophalen bij de gemeente Katwijk.

Noord-Korea

Met name in het geval van burgemeesters vind ik die onevenredige en in achterkamertjes uitgeoefende overmatige invloed uiterst ongewenst omdat deze functionarissen (net als in Noord Korea) bij ons niet democratisch gekozen zijn en dus ook niet weggestuurd kunnen worden.

N.B. Hier kunt u de concept Omgevingsvisie downloaden: LINK
 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Social Icons


Featured Posts