23 november 2016

Huh ? Omgekeerd inzamelen ?



KiesKatwijk is geen applausmachine

In de gemeente Katwijk zijn de afgelopen maanden enkele grote beslissingen genomen, zoals de locatiekeuze van de nieuwe bibliotheek en de verhoogde budgettoekenning t.b.v. het Andreasplein. Bij deze kwesties kon Kies Katwijk niets anders doen dan tegenstemmen, o.a. omdat de voorgestelde keuzes niet passen bij de Nieuwe Soberheid waar wij voor staan. Er wordt gewoon veel te veel geld uitgegeven in relatie tot wat we er voor terugkrijgen. Als het goedkoper kan voor een aanvaardbare kwaliteit dan moet dat, want het is niet ons eigen geld. Wij zijn voor vooruitgang maar we zijn geen applausmachine voor het college. Die rol wordt door anderen al met verve uitgevoerd.

KiesKatwijk geen antipartij

De afgelopen periode is door de concurrentie wel eens geopperd dat KiesKatwijk overal tegen is. Dit is onjuist aangezien we alleen maar kritisch zijn over beleidsvoorstellen en daar vraagtekens  bij zetten als zaken naar onze eerlijke mening niet in orde zijn. Wat te denken van het waanzinnige idee om een overkapping te maken tussen de nieuwbouw en oudbouw van ons gemeentehuis ? Dat bedenk je toch niet als je over voldoende gezond verstand beschikt ? Het is vanzelfsprekend dat dit soort kwesties de meeste aandacht krijgen. Bij de genoemde onderwerpen ging het bovendien over heel erg veel geld. Echter over het geheel genomen staat KiesKatwijk voor pakweg 90% achter de voorstellen van het college. We zijn dus geen antipartij. Recent hebben we ons nog zeer enthousiast uitgelaten over een voorstel om de bevolking te vragen om tijdelijke gebruiksmogelijkheden voor het gebied Duinvallei te bedenken en deze ook praktisch in projectvorm te gaan realiseren. Qua proces is dat heel innovatief en we zijn heel benieuwd wat dit gaat opleveren.


Omgekeerd inzamelen

Een groot deel van het gemeentelijke beleid gaat over uitvoeringszaken die politiek niet zo gevoelig zijn. Maar  bij bijna alles zijn er wel vaak consequenties voor de inwoners. Dat geldt ook voor een nieuwe inzamelingsmethode voor het huisvuil. Dat heet omgekeerd inzamelen.

De gemeente Katwijk schrijft het over het omgekeerd afval inzamelen: ‘’ Met deze methode worden de waardevolle en herbruikbare materialen zoals papier, plastic en GFT aan of dicht bij huis opgehaald. De inwoners scheiden dus het afval zelf (bronscheiding). Het restafval dat dan nog overblijft, wordt naar een restafvalcontainer op afstand gebracht. Door een prijs te koppelen aan de keren dat de restafvalcontainer wordt gebruikt, hebben inwoners invloed op de hoogte van hun afvalstoffenheffing’’ (Gemeente Katwijk, 2016).

Scheiden bij de bron

Kies Katwijk steunt dit voorstel, aangezien wij de voordelen van het omgekeerd afval scheiden erkennen en we het verhogen van de aandacht voor duurzaamheid onder de burgers belangrijk vinden. Door de nieuwe inzamelingsmethode zal er waarschijnlijk 75% meer afval gescheiden worden aangeleverd door burgers. Op dit moment wordt er door de gemeente Katwijk onderzoek gedaan onder 1000 burgers hoe er invulling gegeven moet worden aan dit nieuwe beleid. Ook dit gegeven wordt toegejuicht door KiesKatwijk, aangezien wij maatschappelijk draagvlak belangrijk vinden. 


Geloofwaardigheid

Dit draagvlak miste de afgelopen tijd bij de locatiekeuze van de nieuwe bibliotheek, waar het college van B&W geen oog had voor wat de burger feitelijk wilde. Daarnaast is beleid baseren op gedegen onderzoek noodzakelijk volgens KiesKatwijk. Zo is het belachelijk dat het college een beleid voor poepstroken (sic) baseerde op een onderzoek met maar 26 respondenten. En ook bij de stiekeme liquidatie van het Gemeenschapshuis in de Hoornes heeft men raar geschutterd met een enquête. Dat gesjoemel is schadelijk voor het geloof in de politiek en in de democratie. En dan hebben we het nog niet over zogenaamde “onderzoeken” over de vermeende schadelijke effecten van windmolens op het toerisme.

Twee dingen

KiesKatwijk wil voordat de onderzoeksresultaten over omgekeerd inzamelen bekend zijn al twee punten onder de aandacht brengen. Het eerste en grootste aandachtspunt is dat een bepaalde groep burgers noodzakelijkerwijs meer dan de gemiddelde hoeveelheid afval produceren, bijvoorbeeld door het gebruik van incontinentiemateriaal. Deze burgers zouden naast de torenhoge zorgkosten ook meer geld kwijt zijn doordat ze meer restafvalheffing moeten betalen. In de gemeente Lisse wordt tegen de burgers die met  dit probleem zitten gezegd dat ze bij de huisarts een verklaring kunnen krijgen om enkele keren gratis hun afval weg te gooien. Deze vorm van maatwerk kost de huisartsen veel tijd en enkele huisartsen in deze gemeente zijn reeds in conflict met de gemeente over deze kwestie. Dit komt door de huidige hoge werkdruk,waardoor de huisartsen geen tijd hebben voor het tekenen van honderden verklaringen (Persoonlijke communicatie, 2016). Dit is een aandachtspunt dat zeker in ogenschouw moet worden genomen.

Het tweede aandachtspunt is dat de praktijk leert dat er op sommige plekken geen centrale (ondergrondse) verzamelpunten mogelijk zijn voor restafval. Hierdoor krijgen burgers naast een aparte afvalbak voor plastic/blik, papier en gft ook nog eens een afvalbak voor restafval. De burgers die over een ruime tuin beschikken kunnen deze afvalbakken wel kwijt, maar door mensen die spreekwoordelijk 3-hoog-achter wonen zullen de nieuwe aparte afvalbakken als belastend worden beschouwd. 


Roept u maar

Zoals eerder gesteld staat KiesKatwijk in principe positief tegenover de nieuwe afvalinzamelingsmethode, maar blijven we constructief kritisch over de invulling hiervan. De reden hiervan is dat uiteindelijk de precieze vormgeving van het nieuwe beleid de effectiviteit van het omgekeerd afval inzamelen zal bepalen. Mocht u voor ons een goede tip hebben of een idee dan houden we ons aanbevolen want we denken er nog over door.

Jacco van Duijn


14 november 2016

25 miljoen euro over de balk



KiesKatwijk heeft bij de begrotingsbehandeling een terugblik gepleegd op de afgelopen jaren en daarbij hebben we de term het “Wienen-tijdperk” gebruikt. Die aanduiding ligt voor de hand want de vorige burgemeester heeft het beleid behoorlijk gedomineerd. Volgend jaar krijgen we een nieuwe burgemeester en het is verstandig om te leren van de dingen uit het verleden die beter kunnen. We hebben vastgesteld dat er in deze periode 25 miljoen euro verbrast is. Hierover kregen we vragen en dus lichten we dat standpunt hier toe.





KiesKatwijk is van de Nieuwe Soberheid, we willen dat bestuurders met het geld van de overheid omgaan alsof het hun eigen centjes zijn. En daarbij veronderstellen wij dat bestuurders geen mensen zijn met een gat in hun hand. Dat is ons een beetje tegengevallen toen we wat beter keken naar het uitgavenpatroon in het Wienen-tijdperk. En natuurlijk, elk dubbeltje dat in de gemeente wordt uitgegeven is ooit goedgekeurd door de gemeenteraad. Dus de combinatie van bestuurders met een gat in hun hand en een gemeenteraad die bestaat uit jaknikkers kan problemen opleveren.


In dat verband hebben we eens gekeken naar de strategische reserves van de gemeente, zeg maar de spaarpot. De gemeente Katwijk had vroeger aandelen in Nuon. Die zijn verkocht aan een buitenlandse firma en dat leverde meer dan 100 miljoen euro op. Vanaf 2010 tot 2015 is daar al meer dan 70 miljoen euro van opgemaakt. Hieronder ziet u het officiële lijstje van zaken waaraan dat bedrag besteed is.

Tabel 1

Ongeveer de helft van het bedrag hebben we destijds aan Holland Rijnland (Regionaal Investeringsfonds) gegeven, een koepelorganisatie van een aantal gemeenten in de Regio. Daarmee wordt een deel van de Rijnlandroute en van het HOV (hoogwaardig openbaar vervoer) gefinancierd en verder nog projecten waar wij in Katwijk niets aan hebben zoals de Duinpolderweg. Het nut en de noodzaak van die weg wordt alom betwijfeld, gek genoeg betaalt de Katwijker hier veel meer aan dan de mensen in de Bollenstreek waarvoor die weg bedoeld is. Katwijk betaalt in dit fonds 33% meer per inwoner dan het gemiddelde in de regio en krijgt er bovendien het minste voor terug. Afhankelijk van hoe je de berekening maakt gooit Katwijk alleen op de eerste post van tabel 1 (zie boven) al een bedrag van tussen de 15 en 22 miljoen euro over de balk. 

Voor alle duidelijkheid, ik zeg niet dat de heer Wienen dit bedrag verkwist heeft. Hij heeft het wel bedacht, maar de gemeenteraad heeft in meerderheid ja geknikt.

De tweede post in de tabel is ook een hele grote. Dat bedrag is gebruikt om de verliezen op de grondexploitaties te dekken. Door de crisis werd alle grond die de gemeente in eigendom heeft dramatisch veel minder waard. In heel Nederland zijn daarmee miljarden vervlogen, in Katwijk enkele tientallen miljoenen euro’s. Dat bedrag laat ik echter buiten beschouwing t.b.v. het lijstje van verkwist overheidsgeld. In de gemeenteraad heeft KiesKatwijk de stelling verkondigd dit enorme bedrag onder de categorie “natuurrampen” te willen scharen. 

Ook de miljoenen die in het Havendrama zijn verdwenen, doordat de besturing van de organisatie niet deugt, laten we hier buiten beschouwing.
Het is trouwens wel vreemd dat de oppositie voor dat laatste bedrijfsongeval een motie van wantrouwen uit de kast trok terwijl het merendeel van de gemeenteraad, waaronder leden van diezelfde oppositie, verantwoordelijk is voor een slechte besteding van een veel groter bedrag. 

Naast het RIF zien we in tabel 1 ook nog dat er voor de aankoop van Hotel Riche 3 miljoen uit de spaarpot getrokken is en daarnaast nog 5,7 miljoen voor een zwembad dat overigens in totaal tussen de 16 en 17 miljoen euro gaat kosten. De uitgaven voor Holland Rijnland en voor hotel Riche stammen uit de vorige collegeperiode. Het zwembad komt ook uit die periode maar het uiteindelijke besluit is recent genomen. KiesKatwijk heeft nog gepleit voor een “doos in de wei”, een veel goedkoper zwembad in b.v. de Mient Kooltuin of op de plek van Waterbos in Valkenburg. Het proces was echter te ver gevorderd en niemand wilde nog terug. Daarna heeft KiesKatwijk het verzet gestaakt.

Als we de miljoenen die teveel zijn uitgegeven op het investeringsfonds van Holland Rijnland, hotel Riche en het zwembad optellen dan is 25 miljoen euro nog voorzichtig geschat. Hieronder ziet u hoe het toekomstig verloop van de gemeentelijke spaarpot gedacht is. Aan het einde resulteert er nog maar 6,3 miljoen van de 108 miljoen die er oorspronkelijk in de Nuon-pot zat.

Tabel 2

KiesKatwijk voorziet dat we tekort gaan komen als er in de toekomst bijbetaald moet worden aan een ondertunneling van de provinciale N206. Daarom hebben we gepleit om die 6,3 miljoen aan het tunnelbudget toe te voegen. Geen enkele fractie in de gemeenteraad steunde ons. Het college van B&W voorziet ook financiële problemen want zonder dat men de gemeenteraad daarover geraadpleegd heeft is het gemeenschapshuis in de Hoornes (674.000 euro) maar alvast geschrapt.

We zien in tabel 2 ook de 10,9 miljoen euro die gereserveerd was voor een Cultuurhuis. Zoals bekend gebruiken we die titel niet meer. Het project heet nu een “bibliotheek met een zaaltje”, maar het bedrag is niet gewijzigd. KiesKatwijk heeft gezegd dat we het om allerlei redenen verstandig vinden om een forse investering te plegen voor zo’n centrale bibliotheek binnen een multifunctioneel concept. 

Dat wil niet zeggen dat we voorstander zijn van het gebruikelijke Olie B. Bommel beleid (“geld speelt geen rol”), waarvan we hierboven een paar voorbeelden hebben laten zien. Dus die 11 miljoen euro hoeft voor ons niet op.

De pogingen die we gezien hebben om al vooraf dit bedrag op te hogen, b.v. met de verkoop van het gebouw van de muziekschool hebben ons een beetje kopschuw gemaakt. Daar kwam nog bij dat er van de gemeenteraad een groen licht werd gevraagd terwijl de kosten en allerlei consequenties en risico’s nog volkomen onduidelijk zijn. We herkenden hierin het overbekende patroon van een portefeuillehouder met een gat in zijn hand en een gemeenteraad die meestal bij voorbaat in de ja-knik-stand staat. Gelukkig zijn er een paar voorwaarden gesteld aan de uitgave van dit miljoenenbedrag maar het gevaar is nog niet geweken.

Noordzeepassage (foto: ChristenUnie Katwijk)

Een combinatie van een weinig kritische houding van de gemeenteraad met allerlei vormen van emotiepolitiek is een gevaarlijke cocktail. De belangstelling van een aantal fracties voor zaken als hondenbelasting en hondenpoep zou je ook wensen voor kwesties waarbij vele miljoenen aan belastinggeld betrokken zijn. Het was zeer teleurstellend dat KiesKatwijk de enige fractie was die aandacht besteedde aan het veel te hoge aankoopbedrag van de Noordzeepassage. Er waren wel een paar tegenstanders van de aankoop maar alleen KiesKatwijk zette vraagtekens bij het exorbitant veel te hoge bedrag van 7 miljoen euro. 

Nu we de bodem van de schatkist in zicht hebben komen daar problemen van. We hebben het gemeenschapshuis in de Hoornes hierdoor al moeten inleveren. En daar zal het niet bij blijven als we de tering niet naar de nering zetten.



10 november 2016

Algemene Beschouwing 2016




De rode lijn in deze algemene beschouwingen is de volgende:

We sluiten het Wienen tijdperk af en zitten op dit moment en met deze begroting op de overgang naar een nieuw tijdperk met nieuwe kansen. KiesKatwijk kijkt eerst naar het recente verleden en geeft vervolgens een voorzet voor een accentverschuiving in het beleid. 

Ons motto is dat van de Commissaris van de Koning in Zuid Holland zoals op 10 november uitgesproken bij het Festival van de Toekomst: "Groot denken i.c.m. respect voor de menselijke maat".  


Het is jammer dat de provincie zelf wat dit betreft nog veel moet leren. Lees meer hierover verderop in dit stuk. 

De indeling van onze algemene beschouwing is als volgt
  • Eerst dus een terugblik op de achter ons liggende periode met de volgende invalshoeken:
- Bestuursstijl
- Praktische en financiële gevolgen
- Gevolgen voor de kloof tussen kiezers en gekozenen

  • Vervolgens geven we aan wat er volgens KiesKatwijk anders zou moeten:
- Werken aan vertrouwen
- Rationeel beleid voeren i.p.v. emotiepolitiek
- Een nieuwe strategische visie ontwikkelen
- Ander economisch beleid
- Andere ruimtelijke visie en ander economisch beleid voor het komende tijdperk vastleggen in een vernieuwde Strategisch Visie (BSV)
- Onderzoek naar financiële positie gemeente Katwijk i.v.m.  waarschuwingssignalen

Het Wienen tijdperk

Het komende begrotingsjaar zal een nieuwe burgemeester zijn of haar entree maken in de gemeente Katwijk. Normaal gesproken zou dat niet al teveel impact moeten hebben op het beleid of op de koers die een gemeente volgt. In Katwijk was dat echter anders. De burgemeester vormde op beleidsinhoudelijk terrein een te dominante factor.

Bestuursstijl

Dat kon natuurlijk alleen maar succesvol zijn omdat anderen dat hebben toegelaten of omdat er onvoldoende tegengas is gegeven. De observatie van KiesKatwijk bij haar oprichting was dat “de oude politiek” destijds onvoldoende in staat bleek om een vuist te maken tegen beroepsbestuurders. En een democratie zonder echte tegenmacht is een schijndemocratie.

We zagen een stijl van besturen die gebruik maakte van alle trucs en tricks om de volksvertegenwoordiging in het gareel en op de achterbank te houden. En soms wilde de gemeenteraad dat zelf ook heel erg graag. Onder het aanroepen van allerlei clichés en doorzichtige drogredenen liet men zich recent nog bij het integratieprogramma opgelucht van het podium verwijderen. En dat terwijl het een van de belangrijkste opgaven wordt van het komende decennium en er een enorm afbreukrisico is. In onze nota “Gelijke monniken, gelijke kappen” gaan we daar nader op in en leggen we een beleidslijn neer.

Illustratief voor de autocratische bestuursstijl is dat beroepsbestuurders buiten het zicht van democratisch gekozen organen op regionaal niveau afspraken maakten en deals sloten. Vervolgens gingen de gekozen volksvertegenwoordigers door de pomp. Daar kwamen hele gekke resultaten uit, zoals dat Katwijkse inwoners financieel het meeste bijdragen aan de Duinpolderweg in de Bollenstreek. 

En ook de gang van zaken rond het Vliegkamp Valkenburg was natuurlijk geen manifestatie van de Katwijkse volkswil. De verklaring voor de onderliggende bestuurlijke houding is al eens door de vorige burgemeester zelf gegeven: “Alles is psychologie”. Ik heb er zelf wel eens het etiket “ambitieverslaving” op geplakt.


Praktische en financiële gevolgen van het Wienen tijdperk

De vraag is wat de consequenties zijn van een decennium lang op zo’n manier politiek bedrijven. Ten eerste krijgen we te maken met de praktische en financiële gevolgen.

Social Icons


Featured Posts