11 januari 2017

Teloorgang Leidsch Dagblad is gevaarlijk voor de lokale democratie


Gaan we dit straks missen ?


Gevaarlijke jongens

Democratie was vroeger een vanzelfsprekend iets waar je je geen zorgen over hoefde te maken. Corruptie was iets voor Zuid-Amerika, een nepparlement had je in Rusland en persbreidel  en censuur was er alleen in Verweggistan. Inmiddels moeten we dat beeld enigszins bijstellen. Een nepparlement hebben we nu natuurlijk nog niet maar dat kunnen we binnenkort wel krijgen als het aan de heren Plasmans (Partij voor de Niet-stemmers) en Jan Dijkgraaf (Geen Peil) ligt. En dan laten we de nieuwe partij Rechtdoor van de voorman van motorclub No Surrender nog maar even buiten beschouwing. Ook al omdat we natuurlijk geen klop willen krijgen met deze ruwe bolsters zonder blanke pit. Plasmans, Dijkgraaf en Wilders kunnen met hen op één lijn worden gezet voor zover ze het vertrouwen in ons democratisch systeem bewust ondermijnen. Dit zijn dus wat dat betreft net zulke gevaarlijke jongens als die van de motorclub. En die zou je dus eigenlijk op dezelfde wijze moeten bejegenen.

Gaan we dit straks missen ?

Koek en ei

Dat ondermijnen is erg gevaarlijk want inmiddels zijn we in verwarrende tijden aangeland. De economie schijnt volgens de abstracte statistieken heel goed te gaan. Toch is niet alles koek en ei. Doordat de verschillen in welvaart binnen onze bevolking door de scheve verdeling zijn toegenomen draait de voedselbank en de schuldhulpverlening nog steeds op volle toeren en zitten er enorme aantallen mensen op een bestaansminimum. Als het aantal banen toeneemt dan zijn dat vooral flexbanen. Kinderen uit gezinnen die het niet zo breed hebben gaan niet meer studeren vanwege het leenstelsel. En als ze wel gaan studeren dan kunnen ze niet meer zelfstandig wonen vanwege de hoge kosten. De woningnood is weer terug en de corporaties opereren vaak alsof ze beleggers zijn i.p.v. sociale ondernemingen. Mensen zien dat statushouders voorrang krijgen bij een woning en constateren dat in volkswijken langzamerhand mensen met een migratieachtergrond de meerderheid vormen. Van integratie is vaak geen sprake en daar komen problemen uit voort. Verzorgingshuizen zijn gesloten maar tegelijkertijd wordt er bezuinigd op de thuiszorg. De gestapelde vaste lasten nemen toe, de inkomsten houden dat tempo niet bij en de AOW leeftijd wordt hoger. En dat terwijl arme mensen gemiddeld tien jaar korter leven.

Dikke ik

En zo kunnen we nog lang doorgaan en is dit een overbekend verhaal. Een groot probleem is dat “de politiek” in de ogen van heel veel mensen weinig positieve invloed lijkt te hebben op de vervelende ontwikkelingen waarmee ze geconfronteerd worden. Ondermijnende criminaliteit is een chronisch probleem en het lukt niet om criminele pseudo-asielzoekers buiten de deur te zetten. Er is ook eerlijk gezegd voldoende aanleiding om minder vertrouwen te hebben in “de elite” die aan de touwtjes trekt. En dan heb ik het niet over uw brievenbus. Teveel mensen op invloedrijke posities zijn door de mand gevallen bij gebrek aan een moreel kompas en zelfs de minister-president constateerde dat de “dikke-ik” niet de overhand moet krijgen. Heel veel mensen hebben dus goede en soms persoonlijke redenen om zich bezorgd, bedreigd of desnoods verontwaardigd te voelen. Ze voelen zich in de steek gelaten of in de hoek gezet. De teloorgang van de PvdA is hier een symptoom van.

Gaan we dit straks missen ?

Gebrek aan vertrouwen

Veel mensen gaan als gevolg hiervan niet meer stemmen of brengen hooguit een proteststem uit. Ze hebben geen vertrouwen (meer) in de politiek. En daarmee bedoelen ze vooral politici of partijen. Ik betwijfel sterk of mensen zitten te wachten op veranderingen in het democratisch systeem of in de bestuurlijke structuren. In deze groep van teleurgestelden zijn de mensen met een lage “Sociaal Economische Status” natuurlijk oververtegenwoordigd. Zij zijn laag opgeleid, soms ook laag geletterd, en hebben minder te besteden. Ik ben bang dat ze vaker vatbaar zijn voor de “sterke man retoriek” en voor de eenvoudige oplossingen. Mag ik hier de sleutelwoorden “Trump” en “Brexit” even laten vallen ?

Polarisatie

Ondertussen proberen allerlei linke loetjes te polariseren tussen witte en gekleurde mensen. Anderen proberen jongeren tegen ouderen op te zetten, creëren een vijandbeeld van de EU, of spelen in op de angst voor een tsunami van enge vreemdelingen. Probleem is dat de werkelijkheid niet zwart-wit is. Informatie en educatie zijn de beste middelen om het fatsoen en de democratie in de lucht te houden.

Gaan we dit straks missen ?

Feiten onderzoeken i.p.v. wegkijken

Er zijn wel degelijk enorme problemen verbonden aan de toestroom van mensen uit culturen die totaal anders zijn dan de onze. Er is wel degelijk een groot probleem met het gebrek aan integratie van mensen met een migratieachtergrond. De parallelle samenlevingen die we in onze maatschappij kennen zullen in de toekomst tot vervelende gevolgen leiden. Dat vergt een feitelijke, nuchtere en genuanceerde analyse en het is bij voorbaat zeker dat eenvoudige oplossingen als “sluit de grenzen” of “schaf de euro af” niet tot een oplossing leiden.

Propaganda

Datzelfde stramien geldt eigenlijk voor alle ingewikkelde maatschappelijke problemen. Er is teveel emotiepolitiek. Van “De wereld draait door” tot de Telegraaf is er teveel framing en spindokterij bij het presenteren van informatie. Een heel groot deel van het publiek is niet of slecht geïnformeerd via sociale media. Het is niet voor niets dat onze taal sinds kort verrijkt is met woorden als nepnieuws en treitervloggerij.

Betrouwbare informatievoorziening noodzaak

In dat klimaat van het  in een kwaad daglicht stellen van de democratie, een afnemend vertrouwen in de politiek en in politieke leiders en een opkomend populisme is een betrouwbare en onafhankelijke pers meer dan ooit noodzakelijk. Dat geldt zowel voor het landelijke als het regionale en het lokale niveau. Het gaat om het presenteren van de juiste feiten in de juiste context, het gaat om volledigheid en toegankelijkheid van informatie, en het gaat om een onafhankelijke duiding van het nieuws en van situaties in de samenleving. De waakhondfunctie van de vrije pers is tevens een onmisbaar instrument om ons politiek-bestuurlijk systeem zuiver en betrouwbaar te houden.

Nepnieuws ontmaskerd

Een gevaarlijke ontwikkeling sinds jaar en dag is dat de pluriformiteit c.q. de diversiteit in het aanbod van regionale kranten al enorm is afgenomen. Met de voorgenomen bezuinigingen van het TMG concern wordt in onze regio de redactie van het Leidsch Dagblad dusdanig gekortwiekt dat men naar het niveau van het gemiddelde huis aan huis blad zal afdalen. Dat wordt dus hooguit het doorplaatsen van persberichten en een foto van een wethouder die een eerste paal slaat. Binnenkort zit er dus geen journalist van een regionale krant meer op de perstribune van de gemeente. Tegen de achtergrond van het brede verhaal dat ik hier heb neergezet vind ik dat niet alleen een verarming maar vooral een gevaarlijke ontwikkeling.

Jaap Haasnoot

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Social Icons


Featured Posts