27 juni 2018

Het moet. Het kan. Op voor het nieuwe plan !


Hoera !

We hebben een nieuwe coalitie die Katwijk de komende vier jaar gaat regeren. Het eindresultaat moeten we afzetten tegen de opdracht die de politiek zichzelf gegeven heeft. Men wilde een zo groot mogelijk meerderheid en het principe dat er vijf wethouders zouden kunnen komen was daarbij algemeen aanvaard. We voldoen dus met vier wethouders niet aan de eerste eis: een zo groot mogelijke meerderheid.



Jammer !

Helaas is het draagvlak ook maar 56% van de opgekomen kiezers en men steunt op slechts 34,5% van de opgeroepen kiezers. Of dat een stabiel bestuur oplevert is de vraag.  Bijvoorbeeld maar 10% van de 53% aan niet-confessionele kiezers in Katwijk zijn in dit machtsblok verenigd. Gemeentebelangen heeft voor die mensen een pretportefeuille in de wacht gesleept. Dat is nogal scheef. En een stabiel bestuur was de tweede eis. Het had dus beter gekund maar men heeft dat niet echt meer geprobeerd na het afhaken van de PvdA. Er waren dus andere dingen belangrijker dan de opgave die er was geformuleerd.

Samen voor ons eigen

Deze week kregen we als niet-deelnemers aan de coalitie een half uur voordat het verhaal wereldkundig zou worden gemaakt een paperas in de digitale brievenbus dat het coalitieakkoord bleek te zijn. De titel van het werkstukje leverde in eerste instantie een wee makend gevoel op: “Samen voor het Katwijk van morgen”. Door dit soort achterhaalde kretologie te gebruiken geef je direct al een visitekaartje van jezelf af. Het doet denken aan de grote economische plannen uit de dertiger jaren van de vorige eeuw “Het moet. Het kan. Op voor het nieuwe plan !” 


Een retro-college

Wat ook aan die dertiger jaren doet denken is het vleugje corporatisme dat rond het opgeleverde werkstuk of beter gezegd rond de makers er van is waar te nemen. Het is een soort gedachtengoed waarbij de politieke machthebbers samen met de voormannen van het bedrijfsleven buiten de volksvertegenwoordiging om dealtjes maken om hun belangen veilig te stellen. Dit onder het motto “voor wat, hoort wat”. Het is een groot voordeel dat er niks nieuws in het collegeakkoord staat. Dan kun je lekker je gang gaan en wordt je nergens op afgerekend. De Nieuwe Open Bestuursstijl is het schaamlapje of alibi. Het draait allemaal om presentatie en uiterlijkheden. De CU en de SGP laten zich heerlijk meeslepen in deze goed nieuws show.

Voorbeeldfunctie

Rutte en Buma regelen op landelijk niveau gunstige fiscale voorwaarden voor het grootbedrijf. Het alibi of de drogreden is natuurlijk dat dit op enigerlei wijze goed is voor Nederland. Dat is onjuist, want het kan niet tegelijkertijd goed zijn voor zowel de bedrijven als voor de belastingbetaler. En waarom herinnerde zowel Buma als Rutte zich zo weinig van de deal met de dividendbelasting tijdens het debat in de Tweede Kamer. Men had blijkbaar wat te verbergen.

Lobbycratie

Het gaat hier plat gezegd om cliëntelisme of zelfs corruptie en diefstal van de gemeenschap. Je zult waarschijnlijk geen tijd hebben voor onderstaand filmpje uit 2015 maar dat gaat over deze ziekte. De “lobbycratie”, of de enorme verstrengeling en het elkaar de bal toespelen en het elkaar bevoordelen van politieke figuren en ondernemers. De toegang tot het overheids(be)stuur is geld waard en de Handige Harry’s in het Openbaar Bestuur verzilveren graag hun marktwaarde.



Dédain en hoogmoed

Als ik een lokale Handige Harry dingen hoor zeggen met de strekking dat het gemeentehuis niet zo belangrijk is, omdat het echte werk toch eigenlijk allemaal in de samenleving gebeurt, dan is dat een symptoom van een bepaald gedachtengoed. Men spiegelt zich graag aan de grote jongens op het Binnenhof. De anticiperende socialisatie was ook in uiterlijke kenmerken duidelijk waarneembaar. De vraag is dus gewettigd of dit een college wordt voor de ondernemers of voor alle Katwijkers. 

De politieke spelletjes zijn ook duidelijk afgekeken van de grote jongens. De grijnzende gezichten van de heren van Tuijl en Boland spraken boekdelen toen ze nog dachten dat ze de concurrentie mooi hadden uitgeschakeld. De zelfingenomenheid lag er bij diverse participanten in het coalitiespel nogal dik bovenop bij de Grote Presentatieshow aan het Valkenburgse Meer. Een beetje bescheidenheid richting de inwoners als je net uit onmacht, en/of desinteresse in alternatieven, hebt besloten om de belastingen te verhogen met 10% zou meer op zijn plaats zijn.

Krentenbrood

Ook andere signalen wijzen er op dat we met deze Nieuwe Open Bestuursstijl wel eens minder goed af zouden kunnen zijn dan met de Oude Bestuursstijl. Er was in de onderhandelingsperiode een bepaald dédain te zien voor de gemeenteraad, die vooral dom werd gehouden. In de kringen van de Handige Harry’s regelt men zaken het liefste in het achterkamertje of in zg. klankbordgroepen. Ouwe jongens krentenbrood en een vriend uit de businessclub probeer je natuurlijk verder te helpen met zijn zaakjes. De kwestie rond het Ondernemershuis was in dat verband tegelijkertijd onthullend en ontluisterend.


Vriendjespolitiek

Bij KiesKatwijk zien we de overheid als hoeder van het algemeen belang. Natuurlijk wordt dat algemeen belang niet door iedereen op dezelfde wijze vertaald. Maar wat we zeker niet moeten hebben is een overheid die is gegijzeld door mensen op sleutelposities die vriendjespolitiek bedrijven in de richting van belangengroepen, zoals de ondernemers in het centrum van Katwijk of mensen die geld verdienen aan toerisme. Daar zijn enorm veel voorbeelden van te geven uit de Katwijkse praktijk. Ik zie de Nieuwe Open Bestuursstijl daar nog geen verandering in brengen.

Rondvaarbotenbeleid

We gaan donderdag zien of ik gelijk heb. De gemeenteraad heeft na het failliet gaan van de Triton besloten dat er geen commerciële rondvaarboten meer worden toegelaten in het Prins hendrik kanaal. Daar waren hele goede argumenten voor. Vervolgen hebben we voor veel geld de kades opgeknapt en er aanlegsteigers aangelegd voor particulieren. Het varend erfgoed moet een plekje krijgen in dat kanaal. Nu komt er een nieuwe ondernemer die weer met een rondvaartboot vanuit het Prins Hendrikkanaal wil opereren. Deze zette een lobby op om weer toegang te krijgen tot het kanaal en om de publieke aanlegsteiger te mogen gebruiken voor zijn business. Het college van B&W moet consequent en voorspelbaar handelen. Het beleid is duidelijk. Als u of ik een winkeltje willen beginnen aan dat kanaal mag dat ook niet omdat het vigerend beleid is om de winkeliers van Winkelcentrum Zeezijde te beschermen. Dat is zo besloten door een meerderheid. Nu gaan we kijken hoe de discussie donderdag over de rondvaartboot afloopt. Gaan we de ondernemer faciliteren of houden we ons gewoon aan wat er afgesproken is. Mag de ondernemer dingen doen die voor u en mij verboden zijn ? Neemt het gemeentebestuur zichzelf en haar beleid serieus of laten we onze jas naar het windje van de lobbyende ondernemer waaien ? Ook dat heeft te maken met integer zijn.



Boeien !

Zoals dat in het filmpje over de lobbycratie wordt geconstateerd is het merkwaardig dat het de gemiddelde burger geen ene mallemoer interesseert dat er misstanden zijn in politiek en bestuur. Na alle schandalen wordt het blijkbaar geaccepteerd als business as usual. Men kijkt nergens meer van op. De lokale en regionale pers heeft niet de middelen om echt waakhond te kunnen zijn. De burger heeft blijkbaar andere dingen aan het hoofd. Daarom is de VVD nog steeds de grootste partij in Nederland en verandert er in Katwijk ook niet zoveel in de onderlinge verhoudingen.

Oude wijn in nieuwe zakken

Terug naar het werkstukje dat de coalitiepartners hebben ingeleverd na niet minder dan drie maanden van onderhandelingen. Ik kan u zeggen dat ik het vooral een verzameling algemeenheden en holle frasen vind. Nagenoeg alle beleidszaken die genoemd worden zaten al op diezelfde manier in de pijplijn. Wat heeft men nu na drie maanden vergaderen toegevoegd behalve holle retoriek en een leuke verpakking ? Wat is er echt nieuw en op welke punten gaat het straks echt anders en beter ? Het belangrijkste nieuws is dat men de lokale belastingen met 10% gaat verhogen zonder goed aan te geven waar dat voor nodig is en of dat niet voorkomen kan worden door eerst te bezuinigen.

Roeptoeters

Eerlijk gezegd was ik na vijf minuten klaar met het werkstukje dat vooral vorm en weinig inhoud laat zien. Datzelfde gold voor het zalvende reclamefilmpje. Veel algemeenheden, geblaat en cliché ’s en weinig wol. Laten we hopen dat dit de aanloopproblemen zijn die horen bij de periode waarin men nog in de vrijloop staat. Ik ben benieuwd wat er gaat gebeuren als straks het gas er op gaat. Als dat gas er tenminste op gaat. Want voor hetzelfde geld zitten we opgescheept met een paar roeptoeters die het promotiegedeelte en de marketing doen voor de ambtenaren die het echte stuur in handen hebben. We gaan het zien.  Vooralsnog is het eerst zien, dan geloven.

20 juni 2018

De oude coalitie gaat gewoon door


Doorgaan

De kogel is door de kerk. De oude coalitie gaat gewoon door. Vier jaar te laat mag een immer meebuigend Gemeentebelangen alsnog de zaak opleuken om de schijn van representativiteit aan het nieuwe college te verlenen. Het smaldeel van de Christelijke partijen is langzaam aan het afkalven. Op eigen kracht doorgaan werd dus moeilijk c.q. is moeilijk verkoopbaar, ondanks dat men bij de meest recente verkiezingen toch nog 52,6 % van de kiezers aan zich wist te binden. Het is trouwens een prestatie van formaat dat het verlies niet groter is geworden.


Vooruitgang

Dat is vooral te danken aan het CDA dat met een peperdure campagne inspeelde op het dorpsgevoel van de kiezers. Dat sentiment heeft gewerkt, veel Rijnsburgers en Valkenburgers zijn er immers niet blij mee dat ze destijds bij Katwijk zijn gevoegd. Het college kon dus door, met dank aan de “sponsors” van het CDA en het onderbuikgevoel waar schaamteloos op werd ingespeeld. De investering levert twee wethouders op dus de financiers krijgen waar voor hun geld.

In feite is er vier jaar geleden met het vorige college, dat een dekking van 55% had, een legale staatsgreep gepleegd waarbij alle niet-confessionele kiezers aan de kant werden geschoven. Dat Gemeentebelangen destijds door dom gedrag zichzelf buiten spel zette verandert niets aan dat feit. Dat kwam misschien wel prima uit.

De geschiedenis herhaalt zich

Op dit moment hebben we opnieuw precies dezelfde situatie. Nu ontplofte de PvdA, een prima aanleiding om deze partij, inclusief de D66 bijwagen, af te kunnen serveren. Een ingewijde vertelde mij: “Ze hebben de PvdA een bot toegeworpen, die gingen er vervolgens om vechten, en daarna heeft men het bot weer afgepakt”. Maar kijk, er is toch ook vooruitgang ! De nieuwe coalitie kan bogen op 56% dekking van de uitgebrachte stemmen. Dat is precies een volle procent meer aan kiezers die zich vertegenwoordigd kunnen weten in het machtscentrum van de gemeente Katwijk.


Stabiel verbinden

Het primaire doel was “een stabiele coalitie die recht zou doen aan de verkiezingsuitslag”. De leden van het vorige college werkten elkaar zo effectief tegen dat de CU zich daarom in de onderhandelingen gedwongen zag om te proberen alle harde portefeuilles bij elkaar te schrapen. Daardoor zou men minder afhankelijk worden van de “vrienden” van CDA en SGP, en ook van het altijd onvoorspelbare Gemeentebelangen, en zo toch wat voor elkaar kunnen brengen. Die stabiliteit ziet er op voorhand dus niet al te best uit, en opnieuw werd bijna de helft van de kiezers aan de kant geschoven. Het resultaat voldoet dus niet aan de gestelde eisen.

Implosie PvdA kwam blijkbaar goed uit

Nadat de PvdA haar eigen ondergang had geregeld had men natuurlijk gemakkelijk een breder en echt serieus onderzoek naar alternatieven kunnen uitvoeren. Dat zou wel eens tot een stabieler resultaat geleid kunnen hebben dan we nu gepresenteerd krijgen. En dat zou zeker ook een betere afspiegeling hebben opgeleverd. Dat had dus gemoeten, maar de politieke wil ontbrak daarvoor.

Andere combinaties zijn bewust niet serieus onderzocht omdat blijkbaar toch niet het verkiezingsresultaat dominant was maar iets anders. De situatie van vier jaar geleden herhaalt zich daarom dus. Dat is heel erg schadelijk voor de democratie want dit leidt tot verdere afkalving van het vertrouwen in ons bestuur. Een (veel te) groot deel van de kiezers zal zich nu niet in het eindresultaat herkennen. De tweede doelstelling van de collegevorming was het “werken aan verbinding en vertrouwen: binnen het college en met de raad, maar ook met de samenleving”. Mooi hoor ! Maar gezien het werkelijke gedrag misschien ook wel een beetje onwaarachtig. Net zo onwaarachtig als die Nieuwe Open Bestuursstijl.


Ontluisterend

Het was ontluisterend om kort geleden mee te maken dat René Slootweg moest toegeven dat Gemeentebelangen in feite al akkoord is met de bieblocatie Noordzeepassage. Dat gebeurde tijdens de bespreking van het raadsvoorstel om voor de vorm nog even opnieuw snel een onderzoekje naar een mogelijke bieblocatie op het Baljuwplein te doen. Dat zou voor enkele tienduizenden euro’s aan de betrokkenen een alibi opleveren dat er “iets te kiezen zou zijn geweest”.

Business as usual

Die bieblocatie Noordzeepassage is dus al lang, met dank aan Gemeentebelangen, geregeld. Niet alleen qua proces maar ook qua inhoud is het dus “business as usual”. Het CDA kan gewoon doorgaan met haar hobby om zoveel mogelijk geld en faciliteiten richting de plaatselijke neringdoenden te schuiven. We weten ondertussen ook waarom het college nooit naar het Rabobank kantoor heeft willen kijken voor een combinatie van Cultuurhuis en Stadskantoor. De CU blijft doen of ze niet doorheeft dat het plafond van 11 miljoen euro voor bibliotheekhuisvesting al lang overschreden is. En Gemeentebelangen gaat er van uit dat de kiezer over vier jaar haar verraad al lang vergeten zal zijn.

Vriendjespolitiek

De verkeerde keuzen die keer op keer gemaakt worden leiden allemaal niet tot de beste oplossingen en/of de laagste kosten. Het is zo’n beetje hetzelfde als wat er op landelijk niveau gebeurt. Elke keer hebben we weer een nieuw schandaal als blijkt dat het grootbedrijf weer bevoordeeld is ten koste van de gewone man. Op landelijk niveau krijgt de Shell een lucratieve ruling van de (overigens zeer slecht functionerende) belastingdienst die de samenleving miljarden aan inkomsten kost. Dat is immoreel en moet eigenlijk diefstal worden genoemd. Deze transactie is natuurlijk niet buiten de politiek c.q. buiten het Torentje om gegaan. 

Businessclub

Op plaatselijk niveau zie je soortgelijke acties waarbij men elkaar in de businessclub de bal toespeelt. Het gaat helemaal niet om de bieb maar om de belangen van de retail en de ontwikkelaars. Dat mag wat kosten. Als we als gemeente het kantoor van de Rabobank hadden gekocht voor een Cultuurhuis/Stadskantoor dat had dat de belastingbetaler heel veel geld bespaard. Nu deze locatie gegund is aan een ontwikkelaar voorspel ik u met de verbouw van het gemeentehuis en met de Noordzeepassage een heleboel ellende, met de bijbehorende kosten.

De kiezer heeft gelijk

We kunnen lokaal en landelijk terecht klagen over verkeerde beslissingen, of het verkeerde voorbeeldgedrag van bestuurders. Laten we daarbij wel even vaststellen dat de kiezer dit allemaal mogelijk maakt. Landelijk is de VVD nog steeds de grootste partij, en plaatselijk is dat nog steeds het CDA. Iedereen, of beter gezegd 56% van de kiezers krijgt dus waarom ze gevraagd heeft. Een stem op Gemeentebelangen blijkt een stem op het CDA te zijn. Voor ingewijden is dat geen verrassing.


Verdeeldheid

We moeten ook vaststellen dat de samenwerkingsbereidheid binnen het niet-confessionele blok afwezig is. Als VVD, Hart voor Katwijk en misschien nog een derde partij zich als blok hadden opgesteld en samen een bekwame wethouders kandidaat in de aanbieding hadden gedaan was dat moeilijk te negeren geweest. Net als Durf is men passief gebleven en heeft men niet het initiatief naar zich toegetrokken. PvdA en D66 hebben anderen buiten hun initiatief gehouden. Zij dachten samen wel even een nestje te kunnen uithalen. Hoogmoed komt voor de val. Namens KiesKatwijk heb ik wel eens voorzichtig gesondeerd bij anderen maar kreeg geen respons. Met één zetel kon ik in die situatie natuurlijk niet zelf veel meer doen of het voortouw nemen.


Eigen dorp eerst

De kiezer heeft in het stemhokje voor een aanzienlijk deel zijn groengevoel en/of zijn dorpsgevoel als kompas gebruikt. En dan kom je blijkbaar op dit resultaat uit. Een ontplofte PvdA en het CDA aan het stuur, met de CU in haar eigen niche en de SGP die de toerismelobby en de duurzaamheidsprofeten mag bedienen. GB is het schaamlapje dat alle kanten opwaait, en dat de illusie moet wekken dat er sprake is van afspiegeling. De rest staat aan de kant en doet niet mee. Dat heeft men aan zichzelf te (ver)wijten.


Waarheen, waartoe ?

Over vier jaar is iedereen alles weer vergeten. De belastingen zijn dan flink verhoogd en er zijn op dat moment weer de nodige schandalen en zeperds te noteren die de komende periode door gebrek aan bestuurskracht nog gaan plaatsvinden. Alle successen zitten weer in de portefeuille van Klaas Jan van der Bent, alle missers en bleeders zitten bij de anderen. Teamfunctioneren is in het college nog steeds een onbekend fenomeen. 

Kleine zelfstandigen

Het college is een verzameling kleine zelfstandigen met elk een eigen winkeltje. Elke dinsdag is het oorlog. De gemeentelijke organisatie heeft men nog steeds niet geprofessionaliseerd en opgeschoond. Ik denk dat het tegen die tijd wel weer eens tijd wordt om het centrum van Katwijk opnieuw in te richten. Ik weet nog wel een goede architect. Laten we ondertussen hopen dat de kiezers de volgende keer opnieuw de moeite zullen nemen om een stembiljet in te vullen.

Jaap Haasnoot
KiesKatwijk


Social Icons


Featured Posts