19 september 2018

Reorganisatie van gemeentelijke zorgtaken

Zorg en commercie

Als je in Nederland een lichamelijk ongemak ervaart dan ga je naar de huisarts. Vakinhoudelijk is dat goed georganiseerd. Er zijn prima opleidingen en er zijn regelingen waardoor artsen bij de tijd blijven. Qua ICT wordt het direct al minder want het is blijkbaar in 2018 nog steeds niet mogelijk om adequaat met aanpalende instellingen gegevens uit te wisselen. Ook de financiering is een beetje raar. Omdat we vroeger allemaal dachten dat het bedrijfsleven alles beter kon is het ziekenfonds geprivatiseerd naar verzekeringsmaatschappijen. Commercie (marktwerking) en zorg moet je natuurlijk goed uit elkaar houden want anders gaat het mis. 
 

Organisatie van de zorg

En dan komen we bij de organisatievorm van de huisartsenzorg. Huisartsen zijn gewoon kleine ondernemers met een kassa die via de verzekering loopt. Bij de chiropractor moet je meteen ter plekke cash betalen of pinnen maar in principe is dat hetzelfde systeem. Die commercie leidt tot vreemde uitwassen. Omdat de huisarts niet meer 24 uur paraat wil zijn, en geef ze eens ongelijk, is er een huisartsenpost in Voorhout opgezet. Wat zeg u ? Ja, in Voorhout nondeju, een plek aan het andere eind van de regio waar je niet met openbaar vervoer kunt komen. Met name niet in het weekeinde en ‘s avonds. Zijn we soms een derde wereld land ? Er zit in Voorhout een functionaris aan de telefoon wiens enige taak het schijnt te zijn om mensen af te poeieren. Kijk eens naar het aantal spoedmeldingen van de ambulancedienst bij dit fort in Voorhout. Dit kost mensenlevens.

De gemeentelijke rol

De organisatie en financiering van de gezondheidszorg is een bureaucratische bende. Als je 18 jaar of jonger bent en je ervaart een psychisch ongemak dan kom je (al dan niet via de huisarts) bij de gemeente terecht. Wie bedenkt er nou zoiets ? De gemeente is goed in lantaarnpalen en bibliotheken (mag je hopen) maar moet zich niet met zorg willen bemoeien. Dat is een heel andere tak van sport. En waarom zou je de financiering van die zorg via de gemeente willen laten lopen ? Zou het iets te maken kunnen hebben met de bezuinigingswens van het rijk en het voortdurende streven om de verzorgingsstaat af te breken ?
 

Reorganisatie

Onder andere doordat de regionale organisatie van de gemeentelijke zorgtaken geen onverdeeld succes is gebleken en er dik geld bij moet is een reorganisatie van deze taken noodzakelijk geworden. Daar komt bij dat de gemeente Leiden openlijk bezig is met een “eigen volk eerst” politiek. Ze denken daar dat ze teveel geld besteden aan inwoners van buiten de eigen gemeentegrenzen. Het kan zo zijn dat dit het geval is bij de jeugdzorg maar op andere gebieden betaalt de regio voor de Leidenaren. Over de volle breedte gezien zal zich dit wel zo’n beetje uitmiddelen. Maar goed, de feiten liggen hoe ze zijn. Het zorgverhaal is te duur, de kwaliteit moet beter en de bestaande organisatie is ontploft. Reorganisatie is dus onontkoombaar.

Een voorstel

Eerlijk gezegd is de huidige warwinkel die de gemeentelijke zorgtaken verricht nauwelijks uit te leggen. Ik heb daar in ieder geval hier geen ruimte voor. Ik kom daarom direct te zake met een voorstel voor een nieuwe organisatie.


Ik begon al met de constatering dat professionele hulpverlening op het gebied van de geestelijke gezondheidszorg c.a. wezensvreemd is voor de gemeente. Tegelijkertijd heeft de gemeente die taak wel uit te voeren. De makke in de huidige organisatie is dat de gemeente in feite niet meer kan doen dan het geld overmaken aan de club(s) aan welke de uitvoering is uitbesteed. Maar het is niet mogelijk om op strategisch niveau (dus niet op individueel cliëntniveau) de winkel te besturen. Sterker nog, de organisatie die verantwoordelijk is kan zichzelf niet goed besturen. Het eufemisme “zelfsturend team” wordt gebruikt om dit te verbloemen.

Stop met uitbesteden zorgtaken

De oplossing is niet zo moeilijk. Stop met het uitbesteden en voer de taken voortaan in eigen beheer zelf uit. Dat kan het besturingsprobleem oplossen. Let wel, deze structuurverandering leidt niet automatisch tot een goed resultaat ! Het levert niet meer dan de voorwaarden om de besturing te kunnen verbeteren. Daarna begint het echte werk pas, teamvorming en professionalisering.

Uit het cultuurrapport en uit allerlei zogenaamd incidentele rampen blijkt voortdurend dat de organisatie van de gemeente Katwijk een zorgenkindje is. Het is ongelooflijk merkwaardig dat het nieuwe collegeprogramma dit probleem opnieuw negeert en men blijkbaar gewoon doormoddert. Maar dat is een ander onderwerp

Zet de organisatie van de zorgtaken op afstand

De zorgtaken door de gemeentelijke organisatie laten uitvoeren en tegelijkertijd op afstand zetten lijkt een paradox maar is het niet. Bij het sportbedrijf en bij de vuilnisophaaldienst is hetzelfde gedaan. Dit hoeft niet geformaliseerd te worden in een juridische constructie als een BV of een stichting. Maak een scheiding tussen beleidsambtenaren en uitvoerende ambtelijke zorgverleners en zet die in aparte organisatorische eenheden. Dit zijn twee culturen die je uit elkaar moet houden, en die elk een eigen organisatievorm zouden kunnen hebben. Regel vervolgens de huisvesting van de uitvoerders buiten het gemeentehuis. Misschien is dat nog wel het belangrijkste.

Huisvesting

Het is voor de professionals tamelijk onbelangrijk wie het salaris op de giro stort. Het is wel enorm belangrijk in wat voor fysieke en organisatorische omgeving ze verkeren, en of dit een passende en stimulerende cultuur is om de tak van sport waarvoor zij op aarde zijn te kunnen uitoefenen.

Ik heb nooit begrepen waarom men destijds de oude sociale dienst in het gemeentehuis heeft willen proppen. Het pand heeft niet de ambiance en de voorzieningen om cliënten te kunnen ontvangen. Het is minimaal een uiting van een organisatiegerichte manier van denken en is niet cliëntgericht.


Alles onder één dak is een grote vergissing

Nog maar kort geleden zijn er plannen gelanceerd om het gemeentehuis opnieuw te gaan verbouwen. “Alles onder één dak” was het kortzichtige credo. Het zou allemaal best passen want dat bleek uit de spreadsheet. Het “nieuwe werken”, een manier van mensen in een gebouw proppen die prima blijkt te werken bij een dom callcenter, is het geheime wapen. Dat ouderwetse nieuwe werken is dodelijk in een professionele omgeving waar je de teamspirit wilt versterken. Als je een zwakke organisatie verder wilt ondermijnen moet je gewoon doorgaan met dit soort sociale experimenten. Met de reorganisatie van de sociale sector blijkt dat straks opeens opnieuw vele tientallen nieuwe mensen in de organisatie moeten worden opgenomen. Dat past dus niet in een centrale huisvesting, fysiek niet en ook om sociaalpsychologische redenen niet. Laat dat concept van alles onder één dak dus nu maar meteen helemaal los. Dat is zo 1980 ....

Handen af van het gemeentehuis

KiesKatwijk komt binnenkort met een voorstel waarmee het vele miljoenen euro’s kostende en risicovolle waanidee van de verbouw van het gemeentehuis overbodig wordt.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Social Icons


Featured Posts