8 november 2018

Sturen of meedrijven ?


Tijdens de begrotingsbehandeling op 8 november kunnen we voor het eerst commentaar leveren op datgene dat schuil gaat achter de fraaie retoriek in het coalitieakkoord. Wat betekent deze reclamefolder nu voor de dagelijkse praktijk van Teun en Annie ? We zetten wat feiten en achtergronden op een rijtje.


Onnodige belastingverhoging

Een gemakzuchtige en dus onnodige extra verhoging van de OZB belooft niet veel goeds. De lokale lasten stijgen in deze collegeperiode met 16%, er van uitgaande dat er in de komende jaren niet opnieuw een greep in de portemonnee van onze inwoners wordt gedaan. Dat gedrag is volgens mij in ieder geval het tegenovergestelde van “omzien naar elkaar”. De gestapelde tariefsverhogingen van uiteenlopende instanties komen keihard binnen bij die mensen die toch al op een houtje moeten bijten. Dit college identificeert zich blijkbaar minder met mensen die zich bijvoorbeeld helemaal geen dure schaatsen kunnen veroorloven. Als dat wel zo was dan had men de belastingen niet extra verhoogd. De lokale belastingtarieven zijn immers voor iedereen gelijk en niet inkomensafhankelijk. KiesKatwijk vindt dat luie bestuurlijke gedrag onaanvaardbaar en een teken aan de wand.

Een onverwachte meevaller vanuit het gemeentefonds in onze inkomsten heeft het college deze keer opnieuw gered. KiesKatwijk vindt het met het oog op de toekomst onverantwoord om (inclusief een extra belastingverhoging) met de uitgaven langs de rand van wat op dit moment mogelijk is te lopen. Er hoeft vervolgens maar weinig te gebeuren en we gaan de afgrond in. En omdat veel uitgaven niet op korte termijn beïnvloedbaar zijn zal er dan door dit college ongetwijfeld wederom zonder gêne naar de zogenaamde belastingruimte worden gekeken. De gegoede middenklasse waarmee men zich identificeert zal het niet veel uitmaken.

Zwak bestuur

Het is een uiting van zwak bestuur als men onvoldoende stuurt en zich maar zo’n beetje laat meedrijven met de stroom. Er kunnen in Katwijk blijkbaar alleen maar meer ambities en meer uitgaven bijkomen. Het nadenken of er ook wat geschrapt zou kunnen worden is achterwege gebleven. Dat is op zijn minst gemakzuchtig maar is ook een symptoom van een onderliggend gebrek aan durf, bestuurskracht en echte teamspirit in dit college.
Het feit dat het blijkbaar nodig is om 41 keer het woord “samen” te gebruiken in het coalitieakkoord geeft een indicatie dat er een enorm gebrek is aan “samen” en aan “samenwerken”. De belastingverhoging is in dat verband een zorgwekkend symptoom. Ik zie namelijk dat elke coalitiepartij opportunistisch in het college zijn eigen zaakjes aan het regelen is en dat er onvoldoende overall beleid wordt gevoerd. Daardoor is ook de onnodige belastingverhoging onder aan de streep noodzakelijk geworden. Een echt team is in staat om samen te bepalen waar het een beetje minder kan omdat er op een ander gebied mogelijk beleidsintensivering nodig is.

De wethouder van financiën zou daarin een stimulerende, en wat de speelruimte betreft, kaderstellende rol moeten spelen. Maar die had zijn eigen speeltje, Noordzeepassage geheten.

In de beeldspraak van passief meedrijven of sturen is er in Katwijk sprake van een los vlootverband waarbij ieder vooral met zijn eigen bootje bezig is. Men is blijkbaar onvoldoende in staat om een gezamenlijke koers vast te stellen. Dat is niet efficiënt, dat is niet effectief en het is zelfs gevaarlijk als de omstandigheden waarbinnen geopereerd moet worden moeilijker worden. Dat laatste is eigenlijk een zekerheid.

Hellend vlak

We hebben met het beleid van dit college een hellend vlak betreden. Als deze gemeenteraad nu het college de vinger van de 10% extra belastingverhoging geeft is het hek van de dam en zal men straks ook de hele hand pakken. De brutaliteit om gewoon maar 20% meer uit te geven voor personeelsuitbreiding op het “Miljoen Van Remmelzwaal” is wat dit betreft tekenend en betreurenswaardig.

Het college gaat hier veel te ver in het meedrijven met wat ze aangereikt krijgt. Daarom is het nodig om een signaal af te geven. Alleen maar “extra” en “meer” is te gemakkelijk. Als men vanuit het college niet in staat is om echte keuzes te maken dan dienen er vanuit de gemeenteraad minimaal inspanningen te komen om overbodige luxe te schrappen en overschrijdingen te voorkomen. Een gemeenteraad die deze glijdende schaal stilzwijgend accepteert is in onze ogen geen knip voor de neus waard. Wij komen dus met een amendement terzake.

Verbouwing gemeentehuis onnodig en risicovol

Zo zijn er nog genoeg onderwerpen waarop bezuinigd kan worden. De voorgenomen risicovolle verbouwing van het gemeentehuis is bijvoorbeeld overbodig. Dit project heeft alles in zich om een tweede Noordzeepassage te worden. Het is veel slimmer om ons plan van een Kennis- en Cultuurcentrum in combinatie met kantoorruimte en een grote parkeergarage op het Marktplein over te nemen. Voeg de budgetten van de verbouw van het gemeentehuis i.c.m. de ombouw van het Marktplein tot een parkeerterrein voor ambtenaren samen met het budget dat beschikbaar is voor het Kennis- en Cultuurcentrum, en realiseer op die plek een icoon. Daarmee kunt u Katwijk op de kaart zetten en wellicht zijn de financiers van het Frissen-plan daarom ook wel geïnteresseerd in participatie op deze locatie.

Dictatuur van een minderheid

KiesKatwijk heeft het voorstel van een Kennis- en Cultuurcentrum op het Marktplein neergelegd in de wetenschap dat het in Katwijk meestal niet veel zin heeft om met alternatieven voor het beleid te komen. Het dualisme in de gemeentepolitiek is bedacht door wereldvreemde rechtsgeleerden. In de praktijk komt het neer op de dictatuur van een meerderheid. Misschien is het zelfs juister om te spreken van de dictatuur van een minderheid, die 19 % van de uitgebrachte stemmen vertegenwoordigt, en die er handig in geslaagd is op de hoofdlijnen van beleid haar wil op te leggen aan drie coalitiegenoten die samen 39 % van de kiezers vertegenwoordigen. De complete coalitie representeert trouwens slechts een derde van alle kiesgerechtigde inwoners, omdat 40% van de opgeroepenen thuis bleef. Ik sta hier even bij stil omdat de coalitie wel geacht wordt om alle inwoners te bedienen. Met dat beperkte draagvlak in de samenleving zou het verstandig zijn om ook rekening te houden met anderen dan de eigen achterban. Noem dit wat mij betreft de opnieuw geheel vernieuwde bestuursstijl.

Dorpisme is gevaarlijk

Formeel gesproken klopt het allemaal wel want de kiezer heeft gesproken en de kiezer heeft altijd gelijk. Kiezers wenden zich echter in toenemende mate van de politiek af en blijven tijdens verkiezingen thuis. Kiezers zijn ook niet allemaal voldoende geïnformeerd. Wereldwijd zien we ook dat kiezers gemanipuleerd kunnen worden. Populisme is een gevaar omdat het werkt en omdat het destructief is voor de saamhorigheid in de samenleving. Inspelen op het “dorpsgevoel” is lucratief gebleken, maar is ook een vorm van met vuur spelen. We zien ook alom de trend dat partijen met het grootste reclamebudget de beste resultaten kunnen halen. Dat is gevaarlijk want op die manier kunnen zetels “gekocht” worden. Partijen zouden er goed aan doen om in hun gedrag en in het feitelijke beleid wat meer de geloofwaardigheid van ons bestuur centraal te zetten.

Gemeenteraad moet sturen i.p.v. applaudisseren

Als het college eenvoudig gezond verstand beleid, zoals betaald parkeren op zondag niet kan opbrengen, of als het college met oogkleppen op de verkeerde weg inslaat, zoals in het geval van de Noordzeepassage, of de brutaliteit heeft om op het Remmelzwaal-cadeau van 1 miljoen 20% meer uit te geven dan toegestaan, dan zouden alle raadsfracties hun verantwoordelijkheid moeten nemen en zouden ze corrigerend moeten optreden. Die actieve en kritische bijdrage van de coalitietroepen hebben we node gemist voorzitter en dat heeft de gemeente Katwijk niet veel goeds gebracht. Overigens met de aantekening dat de CU-fractie wel zelf is blijven nadenken.

De overige aan de coalitie deelnemende partijen in de gemeenteraad vervullen echter vooral de functie van applausmachine. De gemeenteraad is daarmee een tandeloze tijger of krachteloos lammetje geworden. En daarmee stelt de democratie eigenlijk weinig meer voor want een “countervailing power” of noodzakelijke tegenmacht ontbreekt op die manier. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ook het gebrek aan samenwerkingsvermogen binnen de oppositie bijdraagt aan de armetierige slagkracht van de gemeenteraad.

Geloofwaardigheid

Naar onze mening is er op het gebied van de geloofwaardigheid van politiek en bestuur nog wel de nodige winst te boeken. Dat kan opnieuw het beste geïllustreerd worden aan de hand van de casus Noordzeepassage welke desastreus is voor het kiezersvertrouwen. Het is ontstellend dat het college haar eigen rol in dit drama ontkent. Er is dus niets geleerd en er is geen besef dat het ook heel anders had gekund. De geestelijk vader van dit project, Adger van Helden, die deze meloen namens zijn partij tijdens de coalitieonderhandelingen nog maar een paar maanden geleden bij andere partijen door de strot heeft geduwd houdt zich muisstil. De fractievoorzitter van het CDA geeft de schuld aan de complete gemeenteraad, inclusief de tegenstemmers. Het boetekleed aantrekken is echter voor alle voorstemmers een stap te ver.


Kroonjuweel Noordzeepassage

Kom op heren en dames, het was een CDA kroonjuweel, en u hebt grotelijks gefaald. Als wegkijken en ontkennen de norm wordt dan is de geloofwaardigheid in het geding. Het is op dit moment ook niet meer vanzelfsprekend dat dit college bij een volgende moeilijke klus wel de juiste houding en adequaat bestuurlijk gedrag zal laten zien. De tijd zal het leren. Wij horen straks in de beantwoording van de algemene beschouwingen graag van het college wat haar voornemens zijn op dit dossier. De oorverdovende stilte na de onvermijdelijke slechte afloop kan niet nog veel langer duren. Wat zijn uw plannen ? Of moet de gemeenteraad zelf een koers aangeven ? Ik ben gaarne bereid daartoe een motie op tafel te leggen of andere acties te ondernemen.

Lichtpuntjes

Aan het einde van mijn betoog wil ik nog graag even opmerken dat ik natuurlijk wel degelijk een aantal goede dingen zie. Die komen bijvoorbeeld voor rekening van individuele wethouders als Mostert en van Starkenburg waar onze fractie hoge verwachtingen van heeft. In de korte periode dat deze wethouders op het pluche zitten komen er prima signalen binnen waaruit we kunnen afleiden dat op deze portefeuilles wel wordt gestuurd, en dat men wel bestaand beleid wil heroverwegen. Het is daarom extra teleurstellend om via de begroting te moeten constateren dat er op de financiële portefeuille onvoldoende sturing plaats vindt.  

Geen woorden maar daden

Laten we het glas bier desondanks maar half vol noemen voorzitter en niet half leeg. Na gedegen onderzoek is bijvoorbeeld vastgesteld dat het stoeprandje langs het fietspad op de boulevard het beste verlaagd kan worden. Een ontwerpfout wordt na jarenlang ontkennen eindelijk gecorrigeerd. Gelukkig zijn er nog geen doden maar alleen gewonden gevallen. Klein bier misschien voorzitter, bezien vanuit het grote beleidsplaatje in ieder geval, maar wellicht tekenend voor een jarenlange situatie van meedrijven i.p.v. sturen en tijdig ingrijpen. We willen het nieuwe college graag testen op haar bestuurskracht en op het waarmaken van slogans in het coalitieakkoord. Daarom komen we met een motie om de keuzemogelijkheden uit te breiden voor het aanpassen van het fietspad langs de boulevard. We denken dat als we de fiets echt voorop zetten in het beleid we ook moeten kijken wat er mogelijk wordt als we het parkeren langs de boulevard afschaffen.

Als de wethouder van verkeerszaken dezelfde kordate handelswijze laat zien bij het corrigeren van de ontwerpfout van het fietspad bij de afslag N206 op de Hoorneslaan dan krijgt hij van ons volgend jaar ook een positieve recensie. De beste oplossing is hier stoppen met het tweerichtingsverkeer op het fietspad, in combinatie met minimaal twee fiets-voetgangerstunnels onder de Hoorneslaan door.

Het miljoenenspel

Het uitstellen van een positieve recensie heeft alles te maken met het plan om met een merkwaardige trendbreuk via een blanco cheque in één keer het budget voor wegenonderhoud te verdubbelen. “Toys voor de boys” zou je denken, of een poging om een zak geld te krijgen van de raad om de komende jaren leuk door te kunnen komen met deze weinig spannende portefeuille. Na de blanco check met het miljoen van Dirk Remmelzwaal is er nu dus ook het miljoen van Nachtegaal. Wie volgt ?  Als deze raad eerst de belastingen extra verhoogd en daarna het verkregen miljoen uitdeelt aan de verkeerswethouder met de boodschap “ga hier maar leuke dingen voor de mensen voor bedenken” dan doen we iets niet goed. Als de wethouder wat wil moet hij gewoon met een concreet plan komen en vervolgens daar geld voor vragen. KiesKatwijk geeft geen blanco cheques af.


“It’s not easy being green”

Deze verzuchting is niet alleen van toepassing op Kermit en CDA Katwijk. Ik denk dat de vogelaars en andere groene kiezers op Gemeentebelangen allemaal op KiesKatwijk zouden hebben gestemd als ze tevoren hadden geweten dat hun stem op die partij zou resulteren in kritiekloze steun aan de Noordzeepassage, een aanzienlijke belastingverhoging en verdubbelde uitgaven voor asfalt. Wel jaarlijks een miljoen euro extra van de burger vragen op deze portefeuille van Gemeentebelangen, maar daarnaast bijvoorbeeld gewoon het taboe handhaven op betaald parkeren op zondag en Katwijk is een gotspe. Hierdoor blijft de onrechtvaardige verdeling van kosten tussen inwoners en gebruikers in stand. Tot zover de toegevoegde waarde van Gemeentebelangen, en tot zover de bijdrage van KiesKatwijk aan deze seance.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Social Icons


Featured Posts