16 maart 2019

50PLUS wil deltaplan naoorlogse wijken



In het kader van de verkiezingen is deze ruimte een maand verhuurd aan 50PLUS. Zoals misschien bekend ben ik verkiesbaar voor deze club in de Provinciale Staten van Zuid Holland. Daarmee komt ook de landelijke politiek in beeld want een stem voor de provincie is ook een stem voor de Eerste Kamer. Er staat dus veel op het spel. Daarom zal ik op deze plaats een aantal malen commentaar geven op bovengemeentelijke zaken. Deze keer een stuk over een Deltaplan dat huisvesting van ouderen, verduurzaming van woningen en herinrichting van verouderde flatwijken aan elkaar koppelt. Het plan levert ook een bijdrage aan het ruimteprobleem dat met name in Zuid Holland speelt.

Jaap Haasnoot

Provincie Zuid Holland, het kan zoveel beter

Onbekend maakt onbemind. Dat geldt ook voor de provincie Zuid Holland. Voor een deel heeft dat te maken met het technocratische karakter van de provincie. Het ingenieursdenken domineert en de economische bedrijvigheid staat centraal. Maar een samenleving is veel meer dan asfalt en beton. De lijsttrekker van 50PLUS in Zuid Holland, Willem Bakx betoogt regelmatig dat de provincie socialer moet worden. In feite is dat een van de hoofddoelen van 50PLUS in Zuid Holland. Economie is belangrijk, maar wat is welvaart zonder welzijn? En wordt er wel genoeg gedaan om zowel welvaart als welzijn wat eerlijker te verdelen?

Er is geen adequaat beleid op de vergrijzing in Zuid Holland

In 2040 zijn er bijna 4,8 miljoen 65-plussers in Nederland. Eerlijk gezegd zijn we totaal niet voorbereid om die mensen op passende wijze te kunnen huisvesten. We hebben bijvoorbeeld veel te veel gezinswoningen en veel te weinig woningen voor een- en tweepersoons huishoudingen in verhouding tot de (toekomstige) woonbehoefte. We moeten ook goed beseffen dat er andere typen woningen nodig zijn voor ouderen. We zijn teveel gericht op het uitsluitend bouwen van standaard woningen voor gezinnen. Als we er voor kunnen zorgen dat we ouderen in passende en betaalbare woningen kunnen onderbrengen ontstaat er ook echt een keer doorstroming. Op die manier kunnen we veel startende gezinnen onder dak brengen. 

Naast fysieke infrastructuur hebben ouderen ook behoefte aan een sociale infrastructuur. Zie hiervoor als voorbeeld hieronder een filmpje over een vrijwilligersproject dat hierin een rol vervult:


Voor deze mensen doen wij het dus. Op dit moment zijn er gewoon teveel belemmeringen om de doorstroming in de huisvesting van ouderen te regelen en ontbreken vaak de voorzieningen. Iemand met een kleine beurs kan vaak niet meer huur gaan betalen om vervolgens ook nog eens kleiner te gaan wonen, als de woningen al beschikbaar zouden zijn. 50PLUS heeft een plan om hier iets aan te gaan doen. We maken in dat plan een koppeling met de klimaatopgave die om grootscheepse verduurzaming van woningen en om een energietransitie vraagt. De opgave is om die maatschappelijke opgave voor elkaar te krijgen zonder de portemonnee van de gewone Nederlander op oneerlijke wijze te plunderen.

Provincie kijkt de andere kant op

Iedereen weet dat er een complex van problemen op ons afkomt. Woningnood, een verkeerd samengestelde woningvoorraad, oprukkende armoede, energietransitie, verduurzaming, vergrijzing en eenzaamheidsbestrijding, niemand doet er ook echt wat aan op een samenhangende gestructureerde manier. Daar moet dus sturing op komen en daar hebben we de overheid voor. De provincie is de ideale bestuurslaag om als coördinator en aanjager op te treden richting de gemeenten en corporaties die het echte werk moeten doen.

De landsarchitect slaat alarm

Landsarchitect Floris Alkemade zei onlangs op televisie het volgende: “Wij hebben veel prima woningen voor mensen die goed ter been zijn en nog van alles kunnen. Het is verrassend om te zien hoe anders het leven wordt als je ouder wordt. Soms kijk je rond en denk je: ‘dit is echt een prima woonwijk’, maar dan blijkt dat ouderen er toch vereenzamen. Te hoge stoepranden en onoverzichtelijk kruispunten kunnen al een aanleiding zijn om thuis te blijven. We moeten daar kennis op ontwikkelen. Er is aanpassing voor nodig, niet alleen achter de voordeuren maar ook in de woonwijken. In sommige woonwijken is een op de vijf volwassenen eenzaam. Dat is iets wat je niet oplost met alleen een goede woning. Je moet nadenken hoe de stad zelf er uitziet en hoe je woningvormen creëert waarin mensen veel meer zaken delen. Door een gemeenschappelijke TV-kamer of eetkamer, of een andere vorm van samenwonen bijvoorbeeld. Dat is voor sommige kwetsbare ouderen precies wat zij nodig hebben."

Integrale aanpak vergrijzing en toekomstbestendige wijken

Ouderen hebben dus andere (levensloopbestendige) woningen nodig, die soms beter passen in een andere omgeving dan waar ze nu wonen. Ze hebben behoefte aan specifieke voorzieningen, van zorg tot vervoer, en van functies die voeding, sociale contacten, recreatie en sport en beweging kunnen bieden. Veiligheid wordt helaas ook steeds meer een issue. Binnen de doelgroep ouderen zijn tal van sub-doelgroepen die specifieke voorzieningen en specifieke woonvormen nodig hebben. Zo wordt dementie langzaamaan volksziekte no. 1. Mensen met dementerende partners hebben ondersteuning nodig en op een gegeven moment kunnen ze de mantelzorg niet meer aan. 

De samenleving moet op die behoeften een antwoord kunnen bieden. Dat ontbreekt nu veelal. Vergrijzing vergt in beleidstaal een transitie die dwars door grenzen van systemen gaat. We moeten sleutelen aan onze infrastructuren, zowel de fysieke als de sociale. Ook op die terreinen is innovatie nodig. Innovatie die moet leiden tot een groter welzijn voor meer mensen. Niet alles hoeft op een presenteerblaadje te worden aangeboden. Soms is het wegnemen van drempels voldoende en in andere gevallen moet het particulier initiatief worden gestimuleerd en ondersteund. Er is niet één universele oplossing maar er moet wel veel veranderen.

Koppel diverse transities aan elkaar

Tegelijkertijd zijn er naast de veranderende bevolkingssamenstelling andere transities zoals de energietransitie of de gevolgen van klimaatverandering die grote impact hebben op de gebouwde omgeving en op woningen en technische systemen. In veel flatwijken uit de zestiger of zeventiger jaren zijn de woningen aan het einde van hun levenscyclus. Wijken hebben soms een verjongingskuur nodig. Renoveren houdt een keer op. En wat doe je daarna ?

Verdichting en hoogbouw waar dat verantwoord is

Zuid Holland is de dichtstbevolkte provincie in Nederland, de verstening ligt op de loer en ook dat is een grote bedreiging voor ons welbevinden. 50PLUS vindt dus dat we geen nieuwe uitleggebieden voor woningbouw meer moeten toestaan. Het groene landschap is te schaars en te kostbaar geworden om dat areaal nog verder aan te tasten. Dat impliceert verdere verdichting en meer hoogbouw op plaatsen die daarvoor geschikt zijn. We zullen ook onder ogen moeten zien dat er ooit een bordje “vol” moet worden opgehangen aan de ingang van de provincie. Maar dat moment zouden we kunnen uitstellen met goed beleid.

50PLUS wil een deltaplan

Als we al deze elementen bij elkaar optellen dan komt 50PLUS tot de conclusie dat er een deltaplan moet komen voor de verouderde wijken in Zuid Holland. Dat impliceert in sommige gevallen slopen en waar dat nuttig is renovatie toepassen. Dit om doelstellingen van energiezuinigheid en meer variatie in woningtypen te realiseren, passend op de nieuwe bevolkingssamenstelling. Dat geeft tevens mogelijkheden om wijkindelingen en voorzieningen aan te pakken. Waar mogelijk kan er hoger gebouwd worden zodat de schaarse grond beter benut wordt. Er kunnen dan meer woningen komen dan nu aanwezig zijn in bepaalde gebieden. Gemeenten moeten het werk doen maar er is globale sturing en coördinatie en ondersteuning nodig. Dat is bij uitstek een taak van de provincie.

Financiering

Als er in Nederland geld gevonden kan worden om serieus te praten over het afschaffen van de dividendbelasting dan kan er ook geld gevonden worden om te investeren in onze toekomstige samenleving. Dat is Algemeen Belang met hoofdletters, en dit betreft dus strategische investeringen die op allerlei manieren tot maatschappelijk rendement leiden. De verhuurdersheffing die door huurders wordt opgebracht moet worden teruggeploegd in de volkshuisvesting. De CO2 heffing is bij uitstek geschikt om op dit terrein in te zetten. Dan hebben we het al over miljarden. Dat is een zaak van simpele rechtvaardigheid. Kortom, waar het om gaat is het organiseren van de politieke wil om hier mee aan de slag te gaan. Ook op landelijk gebied moeten er instrumenten komen, zoals vroeger ook bij de stadsvernieuwing gebeurde. 50PLUS Zuid Holland gaat dat om te beginnen doen in de provincie Zuid Holland. Geeft u ons de gelegenheid om dat met enige overredingskracht te kunnen doen. Daar hebben we zetels voor nodig. Stem dus op 50PLUS op 20 maart.

Jaap Haasnoot
kandidaat statenlid 50PLUS Zuid Holland




Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Social Icons


Featured Posts