28 juni 2019

Het uur van de waarheid


Gemeente heeft zelf een budgetcoach nodig

 
Achter de wolken schijnt de zon.
 Pech of eigen schuld ?

Dezer dagen wordt er druk gedelibereerd over de onvermijdelijk geworden bezuinigingen in de gemeente Katwijk. Stel u voor dat u net een flinke salarisverlaging hebt gehad en dat uw auto een grote dure beurt nodig heeft, uw partner een gat in haar of zijn hand heeft, en dat u net besloten had om uw woning voor heel veel geld grootscheeps te gaan verbouwen. Uw kind kreeg onverwacht problemen waardoor u heel veel kosten moet gaan maken en de werkster en tuinman die u in dienst heeft lopen elkaar alleen maar in de weg. U wilde het fietsenschuurtje verbouwen om uw boekenverzameling onder dak te brengen maar dat blijkt na jaren onderzoek en vele dure adviseurs later helemaal niet mogelijk te zijn. Dat soort dingen dus.

What goes up must come down

Was deze situatie te vermijden geweest ? Ja natuurlijk, u zit nu in de shit omdat u geleefd heeft of alles alleen maar beter kon worden. “What goes up must come down” zegt de Duitser. De krekel en de mier, weet u nog ? Heeft het zin om dergelijke opmerkingen te maken ? Nee natuurlijk niet, gedane zaken nemen geen keer. Laten we afspreken dat het de schuld is van de buitenwacht. Dan hebben we vervolgens de handen vrij om schoon schip te maken. Niets doen is geen optie. En als we het verkeerde doen komen we van de regen in de drup.

Met een schone lei beginnen

De beste manier is om met een schone lei te beginnen. Hebben we echt een tuinman nodig? Als we de tuin anders inrichten is het inderdaad een optie om daarop te bezuinigen. En een werkster is wel een beetje luxe. Laten we een corvee-rooster maken. Gooi die dure Duitse diesel er uit en koop een kek stadsautootje. Kun je ook prima boodschappen mee doen en voor de vakantie huren we dan gewoon een busje. Misschien moeten we het huis niet verbouwen maar huren of kopen we elders ruimte die we gezamenlijk met anderen kunnen gebruiken. Op het pleintje om de hoek is nog voldoende ruimte. Goedkoper, meer comfort en minder risico’s.

Budgetcoach

En misschien het belangrijkste: laten we een budgetcoach inhuren. Die neemt samen met ons het hele uitgavenpatroon door. Vreemde ogen dwingen. Die voorkomen dat we onszelf blijven belazeren. Nee die zonnebank kunnen we best missen, het plaatsje hoeft niet elk jaar opnieuw betegeld, en we hoeven echt geen reclame te maken voor de leuke straat waarin we wonen. Dat kunnen de winkeliers beter zelf organiseren en betalen want zij worden er misschien beter van. Die gasleidingen naar het schuurtje laten we voorlopig effe lekker zitten. Kan later altijd nog. Als we het aan de gezinsleden zelf overlaten om minder te besteden dan gaat dat niet lukken. Dus dat proces moet anders georganiseerd.

Kijk naar je eige

De gemeente weet heel goed wat we met mensen moeten doen die niet met geld kunnen omgaan. Maar weet de gemeente zelf wel hoe dat moet met de eigen portemonnee ? Het is een bekend fenomeen. De kozijnen van de schilder zien er thuis het slechtste uit en de kinderen van de pedagoog worden meestal wat minder goed opgevoed. De collegeleden kijken individueel alleen naar hun eigen winkeltje. Ze zijn concurrenten van elkaar geworden, net als de instellingen aan wie de gemeente taken heeft uitbesteed. Dan ontstaan er vreemde psychologische mechanismen, het hemd is nader dan de rok. Daarom konden de ambtenaren ook geen evenwichtig bezuinigingenlijstje ophoesten. In die situatie moet de gemeenteraad als eindverantwoordelijke haar verantwoordelijkheid nemen. Vooralsnog heb ik er vertrouwen in dat dit ook gaat gebeuren. Houdt goede moed medeburgers !

Jaap Haasnoot

20 juni 2019

Hier ga ik geen vrienden mee maken


Bestuurskracht is een probleem in Katwijk

Toen het huidige college van B&W in Katwijk aantrad waren er de nodige twijfels of men qua competenties wel genoeg in huis had om de gemeente naar het “next level” te brengen. Talent, een vlotte babbel en een blauw pak met bruine schoenen zijn immers niet genoeg. De meeste lieden hadden nog nooit (eind)verantwoordelijkheid gedragen voor een echte organisatie, of zelfs maar een onderdeel daarvan. En waarom zouden de burgers het leergeld moeten betalen voor de fouten die ze zouden gaan maken ? 

Dezelfde mensen die dit kunstwerk wilden vernietigen willen nu de Muziekschool, de Bibliotheek en Welzijnskwartier te lijf gaan. Wie gaat ze deze keer stoppen ?

Is politiek marketing ?

Toen ze begonnen te kraaien over een totaal “Nieuwe Bestuursstijl” werd het vertrouwen niet groter. Sprookjes vertellen lijkt me prima in het basisonderwijs maar niet aan het front van een miljoenenbedrijf dat de gemeente in feite is. In sommige gevallen kun je er vrede mee hebben dat het politieke bestuur wat slogans roeptoetert en zich verder beperkt tot het bij het kruisje ondertekenen van wat de ambtenaren hebben bedacht.

Zachte heelmeesters

In Katwijk is dat echter niet zo omdat het ambtelijk apparaat zich (deels) bewezen heeft als een wrakke constellatie. Lees het cultuurrapport nog maar eens na. En kijk hoe de afwikkeling van de Noordzeepassage ramp plaatsvond. Ik ben sinds die tijd gestopt met het bijhouden van zeperds en mislukkingen maar ik herinner me dat er recent bij zowel het Ridderbos als bij het project Rijnstraat weer vele vele tonnen belastinggeld vervlogen zijn. Een onderdeel dat redelijk goed lijkt te gaan is de projectorganisatie rond het Vliegkamp Valkenburg die onder een eigen directeur op een eilandje geplaatst is en daardoor dus redelijk zelfstandig opereren kan.

Falen lijkt de corebusiness

Het grootscheepse falen gaat elders allemaal gewoon door omdat men in de ambtelijke en bestuurlijke top van de organisatie blijkbaar (en niet onverwacht) niet in staat is om te leren van fouten. In de eerste de beste voetbalvereniging worden bij een crisis mensen vervangen op sleutelposities om daardoor op enige termijn verandering te kunnen bewerkstelligen. In Katwijk aanbidt men de afgod “Lean” (=procesverbetering) omdat het lef ontbreekt om echt door te pakken. 

B&W van Katwijk heeft destijds niet de voor de hand liggende conclusies getrokken uit het Noordzeepassage debacle. De verantwoordelijken hebben niet de eer aan zichzelf gehouden. En de gemeenteraad heeft alles met de mantel der liefde bedekt. Zolang dat zo blijft gaat er niets veranderen. Elke gemeente krijgt het bestuur dat het verdient.

Ontluisterend

Het was ontluisterend om het persbericht te lezen waarmee destijds B&W uiteindelijk de stekker uit het project Noordzeepassage trok. Geen enkele zelfreflectie, de ramp was een niet te voorzien natuurverschijnsel waar hooguit de omwonenden verantwoordelijkheid voor droegen. In het ambtelijk apparaat blijven de mensen die fout op fout stapelen gewoon op hun positie. Er werd door gebrek aan bestuurlijke kracht, durf en karakter dus gewoon doorgemodderd en zolang ons bestuur het niveau van de gemiddelde voetbalclub niet overstijgt blijven we dus in de gevarenzone. Er verandert niets en de burgers betalen uiteindelijk de rekening daarvoor. Dat wil de gemeenteraad blijkbaar zo want die laat haar tanden niet zien.

Toedeledokie Muziekschool

Dat die diagnose niet uit de lucht gegrepen is blijkt bijvoorbeeld heel duidelijk uit de manier waarop de keuzes tot stand zijn gekomen voor de inmiddels noodzakelijk geworden grootscheepse bezuinigingen. Toedeledokie voor de Muziekschool en het Welzijnskwartier, de ambtelijke organisatie blijft nagenoeg uit de wind. Vijf maanden geleden moest er jaarlijks een miljoen bij in het wegenonderhoud en nu komt men met het voorstel dat er jaarlijks 1,5 ton af kan. Wat zegt dat over de bestuurskracht en het voorspellend vermogen op het gemeentehuis ? Moeten daar niet eens consequenties uit worden getrokken door de gemeenteraad ?

Fundamentele probleemoorzaken blijven buiten schot

De manier waarop het bezuinigen wordt aangevlogen is veelzeggend. Straks praten over de muziekschool, de bibliotheek en het welzijnskwartier is praten over de symptomen van een onderliggend probleem. Door dat voor de zoveelste keer zo helder mogelijk te benoemen maak ik geen vrienden. Dat is niet fijn maar het is nu eenmaal mijn taak als volksvertegenwoordiger om op de centjes te letten, en die vliegen nu de tent uit met te weinig maatschappelijk rendement.

Ongemakkelijke waarheid

Men wil de feiten ook niet horen want het is een “unconvenient truth”. Niemand vindt het fijn om met het eigen falen geconfronteerd te worden. En natuurlijk worden dan direct de psychologische verdedigingsmechanismen in stelling gebracht. Het kan niet waar zijn want het mag niet waar zijn. Wanneer gaat de verantwoordelijken in het gemeentehuis nu eens in de spiegel kijken ? En daar betrek ik nadrukkelijk ook de gemeenteraad bij die het falen jarenlang in stand heeft gehouden door weg te kijken.

Vol gas richting afgrond

Het gebrek aan kwaliteit blijkt ook uit het feit dat men opnieuw de eigen problemen creëert door volstrekt onnodig op dit moment een project “Hoornes Aardgasvrij” op de rails te willen zetten. Nog voordat het feest begonnen is komen daar de eerste grote blunders al aan het licht. Waarom die grote ambitie als we het gereedschap niet hebben om er een succes van te maken ? Het is hallucinant om te zien hoe dezelfde mensen van het Noordzeepassage drama de ruimte krijgen om de gemeenteraad opnieuw onder aanroeping van allerlei drogredenen stapje voor stapje geblinddoekt een donkere tunnel in te loodsen. Aan het einde daarvan gloort een lichtje, dat is de koplamp van de aanstormende trein. Ik ben benieuwd wat de gemeenteraad gaat doen.

Jaap Haasnoot 

6 juni 2019

Inwoners wijk Hoornes proefkonijn ?

KiesKatwijk is uiterst kritisch m.b.t. het project Hoornes Aardgasvrij. 


Hedenavond kunnen alle fracties in de commissievergadering hun mening geven over dit voorgenomen project. Onze fractie krijgt dan maar een paar minuten om op dit hele complexe onderwerp in te gaan. Dat wordt dus niks. Daarom zet ik hierbij onze bijdrage op internet zodat iedereen kan lezen hoe KiesKatwijk dit project beoordeelt.
  
Donkere wolken naderen Katwijk...

Dit zijn de hoofdpunten:

Energieneutrale gemeente is een illusie

De gemeenteraad heeft nooit gezegd dat Katwijk in het jaar 2050 zelfvoorzienend zou moeten zijn qua energiebehoefte. Het zou een lachwekkend streven zijn om zoiets binnen de grenzen van onze gemeente te willen bereiken. Toch is dat een uitgangspunt voor het project. Dat is veelzeggend. KiesKatwijk is overigens wel voorstander van haalbare projecten die tot minder energieverbruik leiden, en die minder milieuschade of klimaatbezwaren met zich meebrengen.

Schoenmaker….

Ga je niet als gemeente bemoeien met of investeren in zaken als energieopwekking en -distributie. Laat de risico’s en kosten daarvan bij partijen wiens corebusiness dit is en die er meer verstand van hebben.

Opnieuw belastinggeld verbranden ?

Er zitten teveel onzekerheden in het project. KiesKatwijk zegt dus “niet aan beginnen”. Je steekt je nek weer opnieuw in een strop. Je gaat voor de zoveelste keer weer met een blinddoek een tunnel in en je weet tevoren dat je dan onverwachte dingen gaat tegenkomen. Is er dan echt niets geleerd van het drama Noordzeepassage waar enorm veel geld is verbrand, en alle andere rampen die ik maar niet ga noemen tot en met de miljoen euro schade bij het project Rijnstraat vorige week ?

Waarom ?

Wat is de noodzaak ? Wiens probleem lossen we hiermee op ? Wiens ambitie gaan we hiermee proberen te realiseren ? Hebben de inwoners hier om gevraagd ? Kunnen we aannemelijk maken dat we hiermee een betere wereld naderbij brengen ? Is warmte of energie opwekken of distribueren een gemeentelijke taak ? Nee meneer de voorzitter. Wat we zien in dit project is onvoldoende doordachte niet in de praktijk bewezen concepten, losse eindjes, half werk, teveel onzekerheden en grote risico’s. Bent u op de hoogte van het feit dat de warmteleiding van de Botlek naar Leiden allerminst een zekerheid is ? Zonder die back-up wordt dit project een zeer gevaarlijke gok.

Katwijk kan dit niet

De gemeente Katwijk is niet in staat om dergelijke projecten te managen. KiesKatwijk voorspelt een Noordzeepassage 2.0 qua dramatische mislukking. KiesKatwijk wil niet dat de Hoornesbewoners proefkonijn worden voor een ambitie van mensen die zich als onbekwaam hebben bewezen. De contra-expertise bevestigd onze inschatting helaas al voor de start van het project. Waarom wilt u dit onze inwoners aandoen ?

Financieel risico te groot

Onze financiële positie is bovendien niet dusdanig dat we opnieuw op kosten van de belastingbetaler kunnen gokken op een goede afloop. Goede bedoelingen en persoonlijke ambities van bestuurders zijn onvoldoende om de centjes van onze inwoners in de waagschaal te stellen.

Ik zeg tegen de collega’s in deze raad opnieuw: Gaat u dezelfde mensen die hebben gefaald op het Noordzeepassage dossier, en die daarvoor geen verantwoordelijkheid hebben genomen, opnieuw een kans geven om een complex project te starten dat boven hun en onze macht gaat ? Is dat goed bestuur collega’s ?

First things first

De gemeente Katwijk moet dus “first things first” doen. Eerst werken aan de condities en de middelen om goed beleid te kunnen voeren. En dat is in de eerste plaats bestuurskracht en een krachtige organisatie. Daar werken we nu al ongeveer een decennium aan en dat is nog steeds niet helemaal of misschien helemaal niet gelukt. De noodzakelijk geworden bezuinigingen die we volgende week gaan bespreken zijn niet alleen maar veroorzaakt door van buiten komend onheil. Zolang we die uitstekende organisatie niet hebben moeten we niet verder willen springen dan onze bescheiden polsstok lang is. Laten we volgende week bespreken of we met een combinatie van bezuinigen op de eigen organisatie, verlagen van ambities en een versneld en schoksgewijs verandertraject die uitstekende organisatie sneller kunnen realiseren.

Timing

De timing van dit project Hoornes Aardgasvrij is dus ook niet in orde. We hebben er zoals gezegd de organisatie niet voor maar ook het onderwerp is nog te experimenteel en te weinig standaard om dit nu al aan te vatten. Laat anderen de risico’s maar lopen dan stappen wij er wel in als de kinderziektes zijn verdwenen en als er sprake is van bewezen en goedkopere technieken. Met de gebiedsontwikkeling Vliegkamp Valkenburg hebben we voorlopig voldoende omhanden en ook daar kan iedereen zijn duurzaamheidsambities in kwijt.

Niet meer sleutelen aan oude meuk

Als deze raad ondanks onze adviezen toch besluit om door de hoepel te springen die dit college ons voorhoudt maak er dan een echt integraal project van. Het is in het algemeen zinloos om nog ingrijpend te sleutelen aan de woningvoorraad uit de zestiger en zeventiger jaren. Er ligt een motie van de gemeenteraad om de wijk Hoornes toekomstbestendig te maken op een integrale manier. Waarom is die motie hier niet bij betrokken ? Pleeg dus vervangende nieuwbouw, richt tegelijk de wijk anders in, doe aan verdichting en tegelijk aan vergroening, ga waar mogelijk de hoogte in en neem het energieaspect daarbij mee als een van de aspecten. Misschien moeten we de Hoorneslaan omleggen en er een ringweg van maken.

Hou het klein

Begin klein en gebruik de rijkssubsidie om de drie torenflats af te breken. Pleeg daar energieneutrale nieuwbouw in een heel andere vorm, pleeg innovatie en richt dit gebied anders in. Overkluis wat ons betreft de Biltlaan, maar doe in ieder geval iets dat echt een grote stap voorwaarts is op meerdere terreinen. Daar kunnen we Katwijk mee op de kaart zetten. Daar worden inwoners blij van.
 
Samenvatting

Kort samengevat meneer de voorzitter: Het huidige voorstel voldoet niet aan de criteria van integraal beleid en het toekomstbestendig maken van de wijk Hoornes. Er zijn teveel open eindjes, teveel ongedekte en nog onbekende risico’s, het is nagenoeg zeker dat ons dit heel veel geld gaat kosten dat we niet hebben. We kunnen de eigen inwoners niet als proefkonijn inzetten en we hebben voor dit project niet de benodigde organisatie en bestuurskracht. 

Kortom, het is ons een raadsel hoe u het aandurft om met zo’n voorstel bij onze gemeenteraad aan te komen. Tegelijkertijd bevestigt dit al onze bezwaren en zorgen. Wij gaan dus tegen stemmen en doen een beroep op de collega’s om deze drinkbeker aan Katwijk voorbij te laten gaan. Als de gemeenteraad beslist toch iets wil doen hou de ambities dan beperkt tot het slopen van de drie torenflats in de Hoornes. Maakt dit de eerste stap van een integraal nieuwbouwproject waar verduurzaming een van de aspecten is.

Jaap Haasnoot
KiesKatwijk

Social Icons


Featured Posts