4 juni 2019

Falend bestuur in Katwijk, een never ending story ?


Natuurverschijnselen

De gemeente Katwijk moet jaarlijks pakweg 5 miljoen euro bezuinigen blijkt uit de zg. kaderbrief 2020. Dat is best veel geld en dus is het interessant om te zien wie of wat daar de dupe van gaat worden. Ik voorspel dat er straks nog meer bezuinigd moet worden want de rijksuitkering neemt volgend jaar meer af dan waarop gerekend is. Een eerste opmerking is dat deze ontwikkeling al jaren geleden was te voorzien. Als men eerder de ambities had bijgesteld en minder geld had verbrand in allerlei onzinnige projecten en op een soberder manier was omgegaan met uw belastinggeld dan was de schade nu veel minder geweest. En als we effectief hadden gewerkt hadden we bijvoorbeeld jaren geleden al een bibliotheek gehad. Maar de treurige constatering moet zijn dat de gemeente Katwijk helaas op veel gebieden onnodig faalt en dat dat inmiddels als een natuurverschijnsel wordt geduid. 

Niemand van de verantwoordelijke bestuurders heeft bijvoorbeeld verantwoording genomen voor de totale mislukking van het project Noordzeepassage. Dat is onterecht en ook laf. Hierbij is heel veel geld en energie weggevloeid door het afvoerputje. Wat hadden we daar niet voor mooie dingen mee kunnen doen ? Het was de schuld van de omwonenden mochten wij uit een persbericht vernemen. Net als de huidige bezuinigingen wil men ons laten geloven dat hier sprake is van onvermijdbare natuurverschijnselen en ontbreekt elke zelfreflectie. Dat is tekenend.


Pseudoreligie

Ongeveer een decennium geleden heeft de toenmalige wethouder Willem van Duijn al gezien dat er wat moest gebeuren en hij heeft toen ongeveer 50 Fte personeel geschrapt in de formatie. Het naïeve en optimistische verhaal daarbij was dat dit verlies aan arbeidsuren kon worden opgevangen door efficiënter te gaan werken. Daartoe werd het wondermiddel “Lean” uit de kast getrokken. Het geloof daarin nam haast religieuze proporties aan en was zeker niet op ratio gebaseerd. Het was vooral ook een alibi om verder niks te hoeven doen. De rituelen van deze pseudoreligie zouden namelijk als vanzelf resulteren in een ambtenarenapparaat dat als een geoliede machine een stuk goedkoper en veel productiever zou gaan functioneren met meer kwaliteit. Daar kwam natuurlijk niets van terecht.

Onbestuurbare warboel

De papieren afname van de personeelsformatie werd grotelijks gecompenseerd door voor meer geld tijdelijk personeel aan te trekken. Het werd dus in ieder geval veel duurder, alleen was dat onzichtbaar in de administratie verstopt. Dat was zo onzichtbaar dat ook het management geen idee meer had waar het geld aan uitgegeven werd. Het werd een onbestuurbare administratieve warboel. Na een paar jaar verscheen er ook nog een cultuurrapport waar de honden geen brood van lustten. We bleken management te hebben dat een angstcultuur gevestigd had. Daar krijg je geen kwaliteit van. 

Achtereenvolgende bestuurders en managers zijn er na al die jaren tot op de dag van vandaag niet in geslaagd om de rommel op orde te krijgen. Zij waren in veel gevallen natuurlijk ook deel van het probleem. In arren moede heeft men uiteindelijk maar weer besloten om een blik met tientallen nieuwe ambtenaren open te trekken ter grootte van wat wethouder van Duijn ooit had geschrapt.

Coalitie-liefde

Intussen waren we vele geldverslindende drama’s en rampen verder. Alles mogelijk gemaakt door een gemeenteraad die in meerderheid getraind was in wegkijken en in het bedekken van zaken met de mantel der coalitie-liefde. De organisatie is niet in staat te leren van de eigen fouten. De vigerende praktijk gaat gewoon door want het project “Hoornes Gasvrij” is weer zo’n speeltje van dezelfde mensen die verantwoordelijk waren voor eerdere drama’s. Ik ben benieuwd of ze opnieuw de ruimte krijgen om grotelijks te falen op kosten van de belastingbetaler. Een contra-expertise laat nog voor de start van het project zien dat men dit soort grote projecten gewoon niet aankan. Begin er dan niet aan zou ik zeggen.

KiesKatwijk roept al jaren dat we de tering naar de nering moeten zetten. KiesKatwijk roept ook al jaren dat we de organisatie moeten professionaliseren en dat zachte heelmeesters daarbij niet succesvol kunnen zijn. Waar wij de problemen aan de horizon zagen opdoemen kozen anderen ervoor ziende blind te blijven. Dat gaat goed totdat je je neus stoot. Dat is dus opnieuw gebeurd en stevig ook, er moet nu voor miljoenen bezuinigd worden.

Symptomatisch voorbeeld

De keuzen die daarbij worden gemaakt zijn tekenend voor de kwaliteit van ons bestuur. Nog maar een half jaar geleden kregen we van wethouder Nagtegaal te horen dat we voortaan elk jaar 1 miljoen euro extra zouden moeten uitgeven aan wegenonderhoud. Zo niet, dan zou het met Katwijk heel slecht aflopen. Bij die gelegenheid wezen wij op de slechte financiële vooruitzichten en voor het eerst in de geschiedenis kreeg KiesKatwijk enige steun uit de gemeenteraad om dit onwaarschijnlijk domme voorstel niet over te nemen. Nu komt hetzelfde college met een voorstel om voortaan jaarlijks 1,5 ton minder uit te geven aan wegenonderhoud en nog eens een tonnetje minder aan groenonderhoud. Dit voorbeeld laat zien dat de ambtelijke organisatie i.c.m. het dagelijks bestuur niet voor haar taak berekend is. Ook het feit dat het merendeel van de voorgestelde bezuinigingen buiten het gemeentehuis valt en dat men niet het lef heeft om in eigen vlees te snijden wijst in die richting.Welke criteria zijn hier gebruikt ?

Back to basics: regel eerst de condities

Dat is de kern van het probleem. De inwoners van het gemeentehuis zijn niet in staat zich aan de eigen haren uit het moeras te trekken. En dus blijft het pappen en nathouden. Mijn enige hoop is dat de wethouder van financiën zich tot sterke man ontwikkelt in het college. Iemand moet de impasse en de ultieme middelmatigheid doorbreken. We moeten eerst en vooral de condities scheppen om onze gemeente professioneler te kunnen besturen.

Maar wat zien we bij de nieuwste voorstellen ? Opnieuw wordt er voor een paar ton aan bezuinigingen ingeboekt onder het motto Lean. Na 10 jaar Lean is er blijkbaar nog steeds ruimte voor het magische leandenken. Na 10 jaar lean zou er nog steeds niet alles uitgehaald zijn ? Wat hebben we dan de afgelopen jaren zitten doen ?

Intussen stelde het CDA kritische vragen over de bezuinigingen op de Dierenweide in Rijnsburg. Zalig zijn de inwoners die in een gemeente wonen waar dat het grootste probleem is.

Jaap Haasnoot

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Social Icons


Featured Posts