31 januari 2020

De gemeente Katwijk heeft nog verbeterpunten


Twee dingen

Voordat de tweede Slag om Valkenburg losbreekt nog snel even wat informatie over een verbeterpunt voor de gemeente Katwijk. Ik heb het over de manier waarop hier soms de beleidsontwikkeling m.b.t. belangrijke en dure onderwerpen wordt aangepakt. De wijze waarop dat soms gebeurt kan in één woord worden samengevat: knullig en onprofessioneel. O nee, dat zijn twee woorden.

Geld verbranden

Kwesties als recent de bouw van de nieuwe Julianabrug en in een wat verder verleden de voorgenomen bouw van een nieuwe bibliotheek in de Noordzeepassage laten duidelijk zien dat er in het dagelijks bestuur en het ambtelijk apparaat soms grotelijks wordt geblunderd. Van dat geblunder zijn nog heel veel meer voorbeelden te noemen en dat heeft de belastingbetaler zonder overdrijven vele miljoenen gekost. Dat geld is allemaal verbrand en je kunt maar beter niet bedenken welke goede dingen we daar allemaal voor hadden kunnen realiseren voor onze inwoners. Wat natuurlijk niet wil zeggen dat er tegelijkertijd ook niet heel veel goede, leuke en knappe prestaties aan de Zeeweg worden geleverd.

Kwaliteit van mensen

Als je er wat verder over door denkt dan wordt de kwaliteit van het bestuur van een gemeente in feite vooral bepaald door de kwaliteit van de mensen op sleutelposities. Aan de hand van een concreet voorbeeld kan ik laten zien hoe het niet moet. Het voorbeeld betreft het onderwerp dat op het gemeentefort wordt aangeduid als “Toekomstscenario’s Katwijk Marketing”. Maar eerst even een abstract modelletje van hoe je normaal gesproken het maken van beleid in een gemeente zou moeten aanpakken. In de bestuurskunde hebben ze daarvoor allerlei theoretische modellen bedacht. In gestileerde vorm komt het eigenlijk allemaal neer op onderstaand stappenschema:
Bovenstaand schema is gewoon boerenverstand: pak dingen op een logische en consistente wijze aan en doe de dingen in de juiste volgorde. Een beetje zoals u thuis een cake bakt. Het is allemaal niet zo moeilijk, en het is buitengewoon merkwaardig dat ze er op het gemeentefort zo vaak niet in slagen om die beleidscake netjes uit de oven te krijgen. Dat zegt dus iets over de kwaliteit van de mensen die de beslissingen nemen.

Hoe bak je een beleidscake ?

Ik heb hier niet de ruimte om het modelletje helemaal uit te leggen maar u snapt de bedoeling. Je moet niet met allerlei doelen en instrumenten komen als je nog niet scherp hebt wat je er mee wilt bereiken. Het is echt essentieel dat je elke fase helemaal doorloopt voordat je naar de volgende gaat. Bovendien moet je bij elke stap nadenken over welke rol je besluitvormers en belanghebbende inwoners in die fase geeft. Dus je moet niet de hele riedel aflopen en dan aan het einde van de rit de gemeenteraad bij het kruisje laten tekenen. Over het element van participatie heb ik in de vorige aflevering al geschreven dat met de gekozen aanpak een vorm van ongewenste belangenverstrengeling is geïntroduceerd. Dat is zeer kwalijk, en het zou zo maar kunnen dat dit muisje nog een staartje krijgt. Om die reden is het raadsbesluit dat deze gang van zaken accordeert naar mijn mening rijp voor vernietiging door de Kroon. Hier worden echt grenzen overschreden m.b.t. wat zuiver handelen in het Openbaar Bestuur is.


Wat ging er faut ?

In het genoemde voorbeeld van Katwijk Marketing ging het meteen bij het begin al fout. Marketing is een instrument en dat is in het model fase 5. We begonnen dus met iets zonder de voorgaande 4 stappen goed doorlopen te hebben. De baas van de lokale Rabobank maakte het nog gekker, die begon meteen te praten over de organisatievorm. Wat mij betreft nog een stapje verder van het startpunt af. Ik zou voortaan gewoon bij stap 1 beginnen: Wat is nu eigenlijk het MAATSCHAPPELIJKE probleem dat de lokale overheid te lijf wil gaan met citymarketing. En is dan dit middel het meest voor de hand liggende ? Enzovoort, enzoverder. Maar nee, de gemeente had geen visie en dan schakelt men een extern bureau in die het moet gaan vertellen. Dat bureautje was van een voormalig citymarketeer dus dan weet je de uitkomst al van tevoren.

Waar gaat deze warwinkel over ?

Vervolgens ging men met ondernemers praten. Maar de ondernemers in de maakindustrie hebben helemaal niks met toerisme. Daar hebben ze net als de meeste inwoners alleen maar last van. Ze hadden net als ondergetekende ook niet veel fiducie in die rapportenschrijverij trouwens. En dus wilden ze de overheidsgelden ook graag bijsturen  in de richting van de eigen bedrijfstakken. Inmiddels waren we dus met heel andere onderwerpen bezig. Dat is volledig verklaarbaar omdat stap 1 in ons model is overgeslagen. We zijn een beetje ongericht aan het eind van het verhaal begonnen, iedereen heeft een ander (eind)plaatje in het hoofd, en dus werd het hele project een grote potpourri van losse ideetjes zonder visie. Daar is dus nauwelijks iets fatsoenlijks van te bakken. Het is allemaal erg inefficiënt en ineffectief. Met die warwinkel moet je de gemeenteraad niet lastig vallen. 


Dat is wel gebeurd en het gevolg was nogal ontluisterend. Gemeenteraadsleden probeerden met allerlei ondervragingstechnieken er achter te komen waar het allemaal over ging en wat een DOK nu eigenlijk was. Ze kregen nauwelijks verhelderende antwoorden. Maar voor de coalitietroepen was dat toch voldoende om er hun zegen aan te geven. Dus viel ook de gemeenteraad door de mand. Het is namelijk volkomen onduidelijk waar de meerderheid ja tegen gezegd heeft.

Jaap Haasnoot





Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Social Icons


Featured Posts