29 april 2020

Open brief aan de gemeenteraad over afspraken Valkenburg


Gemeenteraad bewust buitenspel gezet bij gebiedsontwikkeling Valkenburg

De bestuurlijke afspraken zijn nogal globaal gehouden. De echte gedetailleerde afspraken c.q. de “hete hangijzers” en controversiële zaken zijn in een aparte Nota Locatie Valkenburg (met bijlage) ondergebracht. Dit is een sideletter met deels geheime afspraken. Deze bilaterale afspraak is gemaakt om hierdoor de gemeenteraad buiten spel te kunnen zetten. De sideletter wordt beschouwd als een privaatrechtelijke overeenkomst waarbij B&W bevoegd zou zijn tot beslissen. In het verlengde hiervan wordt de gemeenteraad niet meer toegestaan dan “wensen en bedenkingen” aan te geven. Ik denk dat dit illegaal is, en alleen al om deze reden moeten we naar mijn mening een extern advies en expertoordeel vragen van een onafhankelijke partij.


Grondeigenaar haalt alles binnen en de gemeente heeft het nakijken

Deze opzet is buitengewoon teleurstellend en in feite onethisch. Het is ook de vraag of deze “truc” m.b.v. een sideletter bij de rechter kan standhouden. In ieder geval kan een gemeenteraad die zichzelf serieus neemt nooit akkoord gaan met een voorstel om zichzelf monddood en onmachtig te verklaren om haar wettelijke bevoegdheden te kunnen uitoefenen. Nu akkoord gaan met deze opzet betekent dat de gemeenteraad nog slecht op twee momenten haar mening kan geven over eindproducten (globaal bestemmingsplan, globaal stedenbouwkundig plan). We zullen als gemeenteraad verder niet meer betrokken worden of invloed kunnen uitoefenen gedurende het ontwikkelingsproces van het gebied. In dit proces is de invloed van de gemeente Katwijk überhaupt gereduceerd tot het aanleveren van een bestemmingsplan dat het reeds gemaakte stedenbouwkundige plan van het RVB moet legitimeren. B&W mogen slechts na fiat van het RVB bestemmingsplannen ter besluitvorming aan de raad voorleggen. Dit is ongelooflijk en wat mij betreft dus ook principieel onaanvaardbaar.

Gevolgen zijn desastreus

De gemeenteraad van Katwijk zet zichzelf met deze afspraken dus buitenspel. We geven onze bevoegdheden uit handen aan andere partijen. Dat leidt tot grote onevenwichtigheden en het is op dit moment absoluut duidelijk dat de doelstellingen rond kwaliteitsaspecten, die door de hele raad gedeeld worden, met deze bestuurlijke afspraken niet gerealiseerd zullen worden. Zonder uitputtend te kunnen zijn zie ik in dit verband o.a. de volgende negatieve punten:
 
  • Citaat: “de kern van de afspraak is dat snelheid (om te komen tot realisatie van) woningbouw voorop staat”. Dit impliceert in deze afspraken bij nadere beschouwing dat het kwaliteitscriterium dat de gemeenteraad altijd centraal gezet heeft niet of nauwelijks een rol speelt.
  • Er is duidelijk vastgelegd dat er geen hogere kwaliteitsstandaard mag worden opgelegd dan elders in Katwijk, en dat alleen zaken worden toegestaan die passen binnen de (door het RVB te bepalen) financiële kaders en voor zover ze tevoren contractueel zijn vastgelegd.
  • Katwijk mag een bestemmingsplan aanleveren maar heeft geen bepalende invloed op het stedenbouwkundige plan dat al op de plank ligt. Alles wat Katwijk inbrengt in het bestuurlijk overleg kan aldaar worden weggestemd of veranderd door een meerderheid van de andere partijen. We dragen in de praktijk als gemeenteraad dus nagenoeg al onze bevoegdheden over, zonder daar iets voor terug te krijgen overigens.
  • B&W van Katwijk, de provincie Zuid Holland (GS of PS ?) en het RVB nemen (op basis van unanimiteit) de belangrijke besluiten. De gemeenteraad speelt blijkbaar geen rol, maar accordeert slecht op die (twee) momenten waarbij dit wettelijk gezien niet anders kan.
  • De provincie investeert niets maar krijgt een volwaardige rol als medebeslisser en treedt daarmee dus ook in de bevoegdheid van gemeenten. Hier moet nader onderzoek plaatsvinden of dit legitiem is.
  • Katwijk moet de andere partijen betrekken bij het opstellen van het bestemmingsplan. Er worden geen concept voorontwerp-, ontwerp- of bestemmingsplannen aan de gemeenteraad voorgelegd die niet tevoren eerst door grondeigenaar RVB zijn goedgekeurd. Kan dit in Nederland ?
  • Er komt geen groennorm of specifieke sturing op het kwaliteitsaspect (normale welstandsregels gelden).
  • Een concept stedenbouwkundig plan dat al op de plank ligt, en dat de gemeenteraad nooit gezien heeft, zal worden gehanteerd. Uitwerkingsplannen worden vervolgens door projectontwikkelaars gemaakt en kunnen slecht formeel beoordeeld worden door de gemeente Katwijk.
  • Buitengewoon vernederend is het dat Katwijk wordt gevraagd om in te stemmen met het feit dat als mijlpalen niet worden gehaald anderen kunnen beslissen of we onze wettelijke taken nog wel mogen uitvoeren. Hiermee kan en mag een gemeenteraad nooit akkoord gaan.
  • Katwijk mag slechts de plannen van het RVB beoordelen en mag zelf geen alternatieve plannen (laten) opstellen.
  • Binnen de 5000 woningen wordt niet meer dan een paar procent van het contingent gereserveerd voor de middeninkomens. Bij alle berekende percentages worden de 500 topwoningen buiten beschouwing gehouden. Dat is ongewenst, onlogisch en onjuist en geeft een vertekend beeld. 
  • B&W van Katwijk heeft zelfstandig het initiatief genomen om in afwijking van het vigerende beleid 600 woningen extra toe te willen voegen voor de middeninkomens. Hierdoor zal het percentage van dit type woningen maximaal kunnen stijgen tot XXX % van het totaal. Dit voldoet nog steeds niet aan het vigerende beleid dat is vastgelegd in regionale afspraken.
  • Overigens is het woningbouwprogramma zwart gelakt in de beschikbaar gestelde teksten en dus geheim. Het RVB bepaalt zelf welke type woningen in welke hoeveelheden in andere categorieën naast de categorie “Sociaal” en “Middenduur-laag” zullen worden gebouwd. Dit is dus een open einde.
  • Katwijk heeft ook concessies gedaan op parkeren. Parkeren vindt nu in principe op het maaiveld plaats.
  • Het startgebied zal niet minder dan 3000 woningen omvatten, het RVB bepaalt welke woningen op welk moment worden gebouwd en het bestemmingsplan mag slecht globaal van aard zijn. De stuurgroep bepaalt of er mogelijk een deel-bestemmingsplan wordt gemaakt en niet de gemeente.
  • De gemeente Katwijk mag zich niet bemoeien met de grondexploitatie. Het RVB bepaalt wat de definitie van “zwarte cijfers” is c.q. welke kostenposten worden opgenomen en op welke wijze ze gewaardeerd worden.
  • De laatste (concept)grondexploitatie die de gemeente gezien heeft is blijkbaar van medio 2019. Alle informatie die intern gedeeld wordt is trouwens  geheim en moet binnen de stuurgroep blijven. De gemeenteraad wordt hier contractueel informatie onthouden.
  • Als er extra kosten ontstaan door b.v. stikstofmaatregelen dan wordt dat gefinancierd door bezuinigingen. Het RVB levert dus op voorhand geen opbrengst in.
  • Ook niet geplande kosten door een mogelijk bijzondere archeologische vondst mogen niet tot vermindering van opbrengst voor RVB leiden. Katwijk mag hiervoor geen kosten declareren bij RVB.
  • Katwijk moet 3 mega windmolens en tevens geluidsbeperkende maatregelen realiseren en alle betrokkenen zoals de gemeenteraad “in de goede stand zetten” (in jargon: draagvlak organiseren).
  • Het RVB regelt zelfstandig de verkoop van gebiedsdelen aan commerciële projectontwikkelaars.
  • Afspraken over communicatie, vertrouwelijkheid en geheimhouding worden in het vierpartijenoverleg gemaakt, waar Katwijk een minderheidspositie inneemt.
  • Stikstofmaatregelen mogen pas in procedure worden gebracht na goedkeuring door RVB (en BPD), want de kosten daarvan mogen niet te hoog worden.
  • Katwijk moet meewerken aan belastingontwijking. Het geeft een merkwaardig signaal af als overheden hier het verkeerde voorbeeld praktiseren en dit is in feite niet te verdedigen. 
  • De bijdragen door het RVB aan elders te maken voorzieningen voor de woonwijk zijn vrijwillig. De bijdrage aan de Mient Kooltuin is een fooi van XXXX euro en aan de beide viaducten wordt slechts XXXX euro bijgedragen.
  • De vergoedingen voor door Katwijk te verrichten werkzaamheden worden op allerlei wijze geminimaliseerd, zelfs met terugwerkende kracht.
 
Het Valkenburgse Meer

Deskundig oordeel van onafhankelijke deskundige is onmisbaar

In de afspraken zitten nog tal van zaken die alleen goed door een deskundige en met meer informatie goed te beoordelen zijn. Een schriftelijke vragenronde met op kritische punten slechts de rituele “kluitje-in-het-riet-antwoorden” leverde voor de gemeenteraad geen compleet beeld op. 

Zoals hiervoor aangetoond zijn er vele vragen, onduidelijkheden en twijfels over legitimiteit, ethiek, ongewenste effecten en vooral ook de evenwichtigheid van het totale pakket. Dit alles maakt het noodzakelijk dat de raad zich in de beoordeling van dit complexe dossier op dit moment laat bijstaan door een externe deskundige. Dat is tevoren ook afgesproken. 

Het blijkt dat met de voorliggende afspraken in feite alle relevante aspecten voor het vervolg worden vastgelegd. De samenwerkingsovereenkomst die later komt is slechts een uitwerking van de hier afgesproken beleidslijnen en zal daar van niet kunnen afwijken. Daarom vormt het nu gevraagde oordeel over de voorliggende bestuurlijke afspraken het cruciale beslismoment waarop alles dat van belang is bepaald en onherroepelijk vastgelegd wordt. 

In het verlengde daarvan heb ik een motie opgesteld die tot doel heeft een besluit over de bestuurlijke afspraken even uit te stellen totdat de gemeenteraad een second opinion ter beschikking heeft.

Er is ook een amendement dat stelt dat er met dit wurgcontract geen goede samenwerking tot stand komt (valse start) en er dus ook geen goed resultaat te behalen is.

Alle onderliggende stukken zijn (voor zover niet geheim) in het systeem van de gemeente Katwijk terug te vinden bij de agenda van de commissievergadering van 30 april

Over "detournement de pouvoir" in deze casus: Rijksoverheid misbruikt twee petten. Hier enkele achtergronden en hier nog wat informatie over de desinteresse van het Rijk in betaalbare woningen. De Tweede Kamer slaapt ondertussen lekker door en speelt een verkeerde rol omdat men zich in de luren laat leggen door de desinformatie van het kabinet.

Jaap Haasnoot

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Social Icons


Featured Posts