13 mei 2020

“Nieuwe Bestuursstijl” gemeente Katwijk gekenmerkt door dom houden van de volksvertegenwoordiging en de inwoners


Hoogbouw op de Broekweg ?

Op 13 mei kwam er bij raadsleden die zich geabonneerd hebben op de persberichten van de gemeente Katwijk een mailtje binnen.


Uit de cryptische tekst kon je opmaken dat er plannen zijn gemaakt voor het gebied tussen het vliegveld en de Tjalmaweg. Die grond is blijkbaar deels in eigendom van de grootste projectontwikkelaar van Nederland, de BPD. Dat bedrijf is onderdeel van de Rabobank. 

Je kunt er van op aan dat als de gemeente en BPD afspraken ondertekend hebben de plannen al redelijk concreet zijn. Ze weten dus al wat voor type woningen en in welke hoeveelheden er daar gebouwd zullen worden. En er zullen ook allerlei afspraken gemaakt zijn over voorzieningen, parkeren, wegen etc. Na op een paar knoppen gedrukt te hebben kreeg ik de mededeling dat er vrijdag wat geheime stukken op het systeem van de gemeenteraad zijn geplaatst. Daar mag ik dus op dit moment niks over zeggen maar de aanpak is dezelfde als bij de deal met het Rijksvastgoedbedrijf. Burgers (minimale inspraak) en gemeenteraad worden monddood gemaakt c.q. laten zich monddood maken.

Ik herinner me dat met name het CDA en anderen in de gemeenteraad allerlei ideeën had over hoe dat gebied er uit moest zien. Of er hoogbouw moest komen en waar het vele groen dat men in gedachten had gesitueerd zou moeten worden.

Gemeenteraad als afstempelautomaat

Nou laat ik u uit de droom helpen beste naïeve raadsleden. U wordt helemaal niets gevraagd. U kunt zich maar beter concentreren op tuincentra, stoeptegels en andere prullaria. Het gaat precies hetzelfde als met die andere grote projectontwikkelaar op Valkenburg, het Rijksvastgoedbedrijf. B&W regelt de zaakjes met de heren in privaatrechtelijke contracten en de gemeenteraad wordt als afstempelautomaat gebruikt om alleen bij zaken waar dat echt niet anders kan deze van een goedkeuringsstempel te voorzien. Die belangrijkste besluiten zijn op dit moment allemaal al genomen, alleen de gemeenteraad is de laatste die ze zal horen.

Ieder krijgt het bestuur dat hij verdient

Dat heeft de gemeenteraad natuurlijk helemaal aan zichzelf te danken. KiesKatwijk en Hart voor Katwijk stonden alleen in hun pogingen om nog iets van zeggenschap te regelen bij het grootste en meest belangrijke onderwerp dat sinds de Tweede Wereldoorlog in de gemeenteraad langs gekomen is. Maar de gebiedsontwikkeling was blijkbaar voor het overgrote deel van de raad teveel moeite of te moeilijk. Men brabbelde onzin of verkocht drogredeneringen en alibi’s. Men sprak zijn treurnis uit en hoopte van alles. Maar dat is geen besturen dames en heren. Ondertussen gaat de karavaan vrolijk verder en wordt er door de gemeenteraad wat geblaft over een tuincentrum. Man, man, man….

Jan Salie geest

Alle ideeën over ruimtelijke kwaliteit op het gebied van “Nieuw Babylon”, welke voorzieningen, de betaalbaarheid van woningen, hoogbouw of laagbouw, publiek groen of particulier groen, die ik in de afgelopen jaren in de gemeenteraad voorbij heb horen komen waren allemaal praatjes voor de vaak. Als het er op aankomt tekent de gemeenteraad in meerderheid gewoon bij het kruisje, men volgt de coalitie en spant zich niet in of gebruikt het eigen denkvermogen niet. 

De discussies in de commissies worden door sommige partijen overgelaten aan burgerraadsleden of nieuwe raadsleden die niet allemaal voldoende ingevoerd zijn in de materie. Dat is al veelzeggend. Het algemene gedragskenmerk is volgzaamheid en jaknikkerij gelardeerd met het uitspreken van zorgen. Maar nogmaals, dat is geen professioneel besturen.

Ook de provincie Zuid Holland speelt een rol

Misschien moeten we daarom blij zijn dat de provincie ook onderdeel van het spel is geworden. Maar qua democratie is de situatie daar vooralsnog niet veel beter. De Statenleden wordt alleen gevraagd of ze 600 extra huizen op Valkenburg een goed idee vinden. Verder krijgen ze onvoldoende informatie. Daar heb ik dus met mijn andere pet op eerst maar eens een paar vragen over gesteld. Het pijnpunt is steeds hetzelfde. Er wordt van alles geritseld en geregeld achter de schermen maar de volksvertegenwoordiging wordt dom gehouden.


 Jaap Haasnoot



7 mei 2020

Valse start voor Woningbouwlocatie Valkenburg een feit.


Gemeenteraad zet zichzelf weer eens buitenspel

Op 7 mei heeft KiesKatwijk samen met Hart voor Katwijk een amendement ingediend op het voorstel van B&W om geen “wensen en bedenkingen” in te dienen op de "afspraken" die zijn gemaakt met de Provincie Zuid Holland en het Rijksvastgoedbedrijf over de woningbouw op Valkenburg.


In de behandeling in de commissie bleek al dat de gemeenteraad zich in meerderheid weer eens graag onmachtig verklaarde om bestuurlijk op te treden. We zien dat in meerdere zware dossiers. De gemeenteraad devalueert zichzelf daarmee tot een gezelschap dat interessant kan debatteren over stoeptegels en lantaarnpalen, maar verder geen factor van belang is in het strategisch beleid. Alle mooie verhalen uit het verleden over Ruimtelijke Kwaliteit en over Betaalbaarheid zijn een farce gebleken en worden niet bevochten door deze raad. Pakweg 60% van de woningen is voor de rijken der aarde, en grondeigenaar RVB bepaalt solo in welke categorieën duur er zal worden gebouwd. Tot zover de slagkracht van het lokale bestuur. Maar ja, ze werden ook niet echt geholpen door de provincie Zuid Holland. Zelfs het zweefvliegen in dat gebied werd in de ban gedaan op last van de RVB.

De belangrijkste onderliggende feiten bij het besluit om het Rijksvastgoedbedrijf ruim baan te geven om zoveel mogelijk geld uit het voormalige vliegveld te kunnen slaan zijn puntsgewijs de volgende:

  • Er zijn op 5 maart 2020 door B&W van de gemeente Katwijk bestuurlijke afspraken gemaakt over de hoofdlijnen van beleid terzake van de voorgenomen gebiedsontwikkeling op het voormalig vliegkamp Valkenburg;
  • De Staat der Nederlanden is participant in deze afspraken, hierbij vertegenwoordigd door de minister van Binnenlandse Zaken;
  • Aangezien de gemeente Katwijk op haar grondgebied het bevoegd gezag is op het gebied van ruimtelijke ordening en wonen, kunnen de rol en bevoegdheden van de rijksoverheid binnen deze overeenkomst slechts datgene betreffen dat in het verlengde van haar positie als grondeigenaar ligt;
  • Deze bestuurlijke afspraken zijn een vervolg, nadere uitwerking en uitbreiding van eerder gemaakte bestuurlijke afspraken over (de ontwikkeling van) Unmanned Valley, afspraken die door de gemeenteraad op 14 februari 2019 slechts voor kennisgeving zijn aangenomen;
  • B&W van de gemeente Katwijk heeft gekozen om de gemeentelijke besluitvorming over deze kwestie te laten verlopen via een procedure waarin de gemeenteraad slechts  “wensen en bedenkingen” kan aangeven;
  • Deze procedure werd mogelijk door het merendeel van de afspraken in een sideletter vast te leggen en deze sideletter als een bilaterale privaatrechtelijke overeenkomst te bestempelen;
  • B&W heeft er in deze casus tevens voor gekozen om af te willen wijken van de normaal geldende procedures rond de besluitvorming rond bestemmingsplannen;
  • B&W heeft er daarnaast voor gekozen, in strijd met het vigerende beleid om op deze locatie niet meer dan 5000 woningen toe te staan, de bouw van 600 extra woningen in de afspraken op te nemen;
  • Het resulterende bouwprogramma voldoet in ieder geval niet aan de eisen van de Regionale Woonvisie Holland-Rijnland waaraan de gemeente Katwijk gebonden is.

Vanuit dit startpunt zou je de volgende overwegingen in de beoordeling moeten meenemen:

  • Een complexe gebiedsontwikkeling als die van de Projectlocatie Valkenburg kan slechts succesvol verlopen en tot een goed eindresultaat leiden als er van meet af aan sprake is van echte samenwerking tussen de participanten;
  • Er is sprake van “echte samenwerking” als voldaan kan worden aan de volgende minimale eisen:
    • Gelijkwaardigheid, op basis van wederzijds respect en vertrouwen;
    • De bereidheid om van beide zijden in voorkomende gevallen water in de wijn te doen, en partners iets te gunnen;
    • Het afzien van het gebruik van onwettige, buitenproportionele of anderszins ongewenste dwang- en overredingsmiddelen;
    • Volledige transparantie binnen het samenwerkingsverband, waardoor iedereen, dus ook een beslisser zoals de gemeenteraad, kan beschikken over dezelfde relevante en complete informatie;
    • Een passende rol en positie in het samenwerkingsverband van zowel de lokale overheid als de grondeigenaar conform de bedoelingen van de wetgever;
  • Er wordt niet voldaan aan de eis van “echte samenwerking” zoals hiervoor gedefinieerd, omdat aan geen enkele van de vijf hierboven genoemde karakteristieken in voldoende mate wordt voldaan;
  • Het voorgaande impliceert vervolgens dat de kans op een aanvaardbaar eindresultaat en een goed procesverloop in het vervolgtraject onvoldoende is gegarandeerd;
  • De voorgaande overweging is in het traject in aanloop naar de voorliggende bestuurlijke afspraken al bewaarheid geworden, en dat blijkt uit de volgende punten:
    • In het procesverloop was van rijkswege sprake van intimiderend gedrag, een eenzijdige en gekleurde voorstelling van zaken in externe communicatie, ook naar de Tweede Kamer, en in het algemeen het gebruik van wat een machts-dwangstrategie genoemd kan worden;
    • Er was zelfs sprake van het gebruik van onwettige middelen (detournement de pouvoir);
    • De inhoud van de afspraken weerspiegelt een machtsverdeling waarbij de grondeigenaar eenzijdig allerlei eisen oplegt aan het lokale bestuur en daarbij sancties in het vooruitzicht stelt als niet wordt voldaan aan deze eisen;
    • Er is voor de gemeenteraad onvoldoende informatie beschikbaar om alle aspecten die een rol spelen bij het gevraagde besluit te kunnen beoordelen;
    • Het woningbouwprogramma lijkt niet te voldoen aan minimaal te stellen eisen die in het beleid van de gemeente, de regio en de provincie vastliggen;
    • Van het gemeentebestuur kan niet gevraagd worden zich te binden aan prestaties waarvan de realisatie grotendeels in handen van andere partijen ligt, of die anderszins niet volledig beïnvloedbaar zijn door het gemeentebestuur.


De meest voor de hand liggende conclusie is dan om als gemeenteraad niet akkoord te gaan met een dergelijk wurgcontract en het volgende te besluiten:

  1. De “Bestuurlijke afspraak Voortgang locatie Valkenburg” af te wijzen;
     
  2. Het college van B&W te verzoeken de onderhandelingen met de betrokken partners voort te zetten, zodat er geen vertraging optreedt in het voorbereidingstraject van de gebiedsontwikkeling, en daarbij in ieder geval rekening te houden met de volgende voorwaarden en wensen:
    • De gemeenteraad kan niet op voorhand akkoord gaan met majeure beleidsveranderingen, zoals het toevoegen van 600 woningen, als niet tegelijkertijd ook beschikt kan worden over alle relevante informatie die in relatie staat met zo’n besluit;
    • De gemeenteraad gaat niet akkoord met berekeningen van percentages van woningcategorieën in het totale bouwvolume die de 500 geplande topwoningen buiten beschouwing houden;
    • De gemeenteraad kan niet akkoord gaan met afspraken die in onvoldoende mate recht doen aan de wettelijke positie van het lokale bestuur op het gebied van ruimtelijke ordening en woningbouw;
    • De gemeenteraad kan niet akkoord gaan met structuren en gedragswijzen die een constructieve samenwerkingscultuur die nodig is om tot resultaten te komen in de weg staan;
    • De gemeenteraad kan niet akkoord gaan met bestuurlijke afspraken die strijdig zijn met aangegane verplichtingen, zoals bijvoorbeeld neergelegd in de Regionale Woonvisie Holland-Rijnland;
    • De gemeenteraad kan als onderdeel van de overheid niet akkoord gaan met maatregelen die tot doel hebben om belastingen en heffingen te vermijden;
    • De gemeenteraad accepteert niet dat partners in de gebiedsontwikkeling onwettige, of vanuit een ethische invalshoek als ongewenst te bestempelen, middelen toepassen om hun positie in het onderhandelingsproces te verbeteren;
    • De gemeenteraad streeft naar een evenwichtig resultaat, een evenwichtige machts- en invloedverdeling in de bestuurlijke en organisatorische structuren en processen rond de gebiedsontwikkeling, en een evenwichtige kosten-, baten- en risicoverdeling, en wenst op besluitvormingsmomenten over alle beschikbare informatie te beschikken om deze aspecten te kunnen beoordelen;
    • De wettelijke positie van de gemeenteraad als hoogste gezag in de gemeente moet gewaarborgd zijn in afspraken en werkwijzen. Dit sluit het uit de invloedssfeer van de gemeenteraad halen van bestuurlijke afspraken over essentiële zaken, door deze in privaatrechtelijke overeenkomsten te regelen, uit.

Het was na de behandeling in de commissie duidelijk dat dit amendement het niet zou halen. We hebben hem toch in stemming gebracht om duidelijk te krijgen wie er steunt en wie niet. Ook een belangrijke reden is om de argumentatie voor het nageslacht vast te leggen. We kunnen er nu gemakkelijker op terug komen als deze gebiedsontwikkeling in een volgende fase tot ernstige problemen aanleiding gaat geven. Daar is alle kans op met deze valse start.


Social Icons


Featured Posts