25 juni 2020

In Katwijk wordt de democratie terzijde geschoven

Op zaterdag 31 augustus 1974 is een groot deel van het Veronica-personeel aan boord van het zendschip Norderney om getuige te zijn van de laatste uren als zeezender. Vlak voor 18:00 uur spreekt Rob Out de legendarische zin “Bij het afscheid nemen van Veronica, sterft ook een beetje de democratie in Nederland”.


Tragische ontwikkeling met enorme impact

Een gelijksoortig gevoel bekroop mij onlangs voorafgaand aan een commissievergadering over de Projectlocatie Valkenburg (PLV). Iets wat je je niet goed kunt voorstellen, en wat een vaste waarde was in je bestaan, wordt uiteindelijk toch om zeep geholpen. Je wist dat het ging gebeuren, maar als het moment daar is dat er geen ontkennen meer mogelijk is dan komt het toch hard binnen. In dit geval ging het er om dat de gemeenteraad steeds het gevoel heeft gehad en steeds ook de bevestiging kreeg van B&W dat zij “het laatste woord zou hebben” over de belangrijke aspecten van deze megagrote gebiedsontwikkeling op het voormalige vliegveld. Kort tevoren was er nog in een andere vergadering over gesproken waarbij de wethouder zich in alle mogelijke bochten wrong om de illusie van zeggenschap door de gemeenteraad in de lucht te houden zonder botweg te hoeven liegen. Het was een moeilijke en ook ietwat pijnlijke exercitie.

Op dit moment hebben de inwoners nog geen idee waarover ik het hier heb, en ik vermoed dat ook bij een groot deel van de gemeenteraad het kwartje nog niet gevallen is.  Als ik me tot de hoofdzaak beperkt gaat het om twee zaken:

Gemeente gedegradeerd tot toeleverancier van RVB

De gemeente Katwijk is formeel het hoogste gezag als het gaat om zaken rond ruimtelijke ordening en wonen (binnen de kaders van de provincie). Het Rijk heeft hier geen zeggenschap over, en een grondeigenaar al helemaal niet. Bij Valkenburg zitten de rollen van grondeigenaar en die van het landelijk bestuur in één hand. De gemeente Katwijk zou vanuit haar wettelijke rol dus uiteindelijk moeten beslissen hoe de toekomstige wijk met 5000 huizen er uit gaat zien, welke functies daar komen, hoeveel dure en hoeveel goedkope woningen er komen, enz. etc. In ons geval zijn de rollen volledig omgedraaid. De grondeigenaar RVB bepaalt alles, moet ook eerst goedkeuring verlenen aan B&W op het concept-bestemmingsplan voordat dit ter afstempeling aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Het gevolg is desastreus. Zo wordt ongeveer 60% van de 5600 woningen die worden gebouwd duur tot extreem duur. Hoe duur ? Dat maakt de RVB helemaal zelf uit. En zo kan ik nog wel even doorgaan over allerlei aspecten in het wurgcontract dat B&W (niet de gemeenteraad !) blijkbaar blijmoedig heeft getekend.

Gemeenteraad gedegradeerd tot inspraakpartner van B&W

Het tweede punt is dat de gemeenteraad, formeel het hoogste gezag, geen echte zeggenschap krijgt over dit dossier. We zijn lang in de waan gelaten dat “het laatste woord hebben” zou kunnen betekenen dat de gemeenteraad gaat besluiten over de belangrijkste documenten waarin de afspraken met de grondeigenaar worden vastgelegd. Naar nu blijkt zal dat niet het geval zijn. De gemeenteraad wordt gedegradeerd tot een soort inspraakpartner van B&W. We mogen wat roepen in het kader van een “wensen en bedenkingen procedure”. Die oprispingen van de gemeenteraad kan B&W gewoon probleemloos naast zich neerleggen. Een echt besluit van de gemeenteraad natuurlijk niet. Burgers weten al jaren dat inspraak een fopspeen is. De vraag is of de gemeenteraad vanavond akkoord gaat met zichzelf te marginaliseren. Heeft de raad voldoende zelfhaat of gebrek aan zelfrespect om zichzelf buitenspel te zetten ?

Dit is de omgekeerde wereld

Op beide fronten wordt de wereld dus volkomen omgedraaid. De grondeigenaar maakt bij dit megaproject de dienst uit, waar de gemeente die rol zou moeten vervullen. En binnen de gemeente is het de bedoeling dat de gemeenteraad haar rol van hoogste gezag vrijwillig inlevert en daardoor in de praktijk feitelijk niets meer te zeggen heeft over dit onderwerp. Het is maar dat de inwoners het weten. De grondeigenaar RVB bepaalt dus hoe de toekomst er uit gaat zien. Het gemeentebestuur hobbelt er een beetje zielig achteraan en probeert in de marge wat van de machthebbers gedaan te krijgen.

Amendement als reddingboei

Daarom dient KiesKatwijk vanavond een amendement in om de gemeenteraad in staat te stellen om de rol die hem toekomt alsnog terug te pakken. We zeggen daarin dat het prima is dat B&W een concept Samenwerkingsovereenkomst (SOK) afspreekt met het RVB, maar dat daarin de clausule moet komen dat het eindbesluit bij de gemeenteraad ligt. Alleen op die manier kunnen we de invloed uitoefenen die ons toekomt. Zo is de democratie bedoeld.

Jaap Haasnoot
KiesKatwijk

Naschrift: Alleen Hart voor Katwijk en Durf hebben het amendement van KiesKatwijk gesteund. De gemeenteraad kan nu niets meer veranderen aan wat B&W nog verder gaat afspreken met het RVB dat alle macht in handen heeft. We hebben de gemeente Katwijk en haar inwoners, het belang dat we moeten verdedigen en waar een eed op is afgelegd, overgeleverd aan een bedrijf dat blijkens de inhoud van de geaccepteerde wurgcontracten uitsluitend gericht is op het maximeren van het financieel resultaat van de gebiedsontwikkeling. Dat is een ongemakkelijke waarheid.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Social Icons


Featured Posts