10 december 2020

Zwak bestuur en een gebrekkige organisatie

Een gevaarlijke combinatie

Dit college van B&W heeft nu een paar jaar kunnen oefenen in ons dagelijks bestuur. Eerlijk gezegd is het geen succes story. Bij aanvang werden de belastingen al meteen extra verhoogd. En deze trend zette zich sindsdien voort. Dat is meestal een veeg teken. Het blijkt nu dat u ongeveer een derde van het gat in de begroting dekt door opnieuw forse belastingverhogingen waar uw college blijkbaar patent op heeft.

Donkere wolken boven Katwijk
 

Tegelijkertijd is er te weinig gepresteerd. Sterker nog, er is voor kapitalen aan geld verbrand zonder dat dit maatschappelijk rendement heeft opgeleverd. Ik neem aan de andere oppositiepartijen wel met lijstjes van debacles zullen komen dus die bespaar ik u.

De weg van de minste weerstand: opnieuw worden belastingen verhoogd
 

Vorige week werd ik gebeld door een voormalig topambtenaar van de gemeente Katwijk over het toekomstige debacle van het Warmtenet Hoornes. Deze persoon, die blijk gaf van enig historisch besef drukte mij op het hart om toch vooral niet te experimenteren met technieken die nog niet elders in vergelijkbare situaties succesvol zijn toegepast. Katwijk was lang geleden de eerste met een beweegbare vloer in het zwembad. Die vloer bewoog echter niet in de praktijk, en dat experiment heeft vervolgens tonnen gekost. Het gebruik van geothermie bij een voorgaande verbouwing van het gemeentehuis bleek een kostbaar fiasco. En een poging tot klimaatbeheersing was daarna ook een ramp waar de kranten vol over hebben gestaan.

Vertrouwen ebt weg

Op 17 september 2020 heb ik vragen gesteld over flexplekken en de ventilatie in de onderhanden verbouw van het gemeentehuis. Er was niets aan het handje met de luchtverversing werd mij per omgaande verzekerd. Twee maanden later op 23 november komt uw college met een persbericht over deze verbouw onder de titel “vertraging door Corona”. In tegenstelling tot wat u mij eerder op de mouw spelde moet de luchtbehandelingsinstallatie wel degelijk vervangen worden door iets anders. Overschreden we de vorige keer de reeds opgehoogde begroting met een miljoenenbedrag, deze keer is de schade ‘slechts’ 6 ton. Ik kan niet anders dan aannemen dat men pas naar die ventilatie is gaan kijken nadat ik daar vragen over gesteld heb. Deze gang van zaken wekt weinig vertrouwen voorzitter en ik vrees dat het symptomatisch is.

Gebrek aan bestuurskracht

Nog even terug naar het telefoongesprek met de voormalige medewerker van de gemeente. Ik deelde mijn verdriet over het gebrek aan bestuurskracht met deze persoon en gaf daar enige voorbeelden bij. Ook noemde ik een paar namen uit het verleden, Koos van Dijk, Jaap Bergman en Huib Haasnoot. Mijn gesprekspartner begreep precies wat ik bedoelde: “Als je vroeger bij Huib Haasnoot kwam nadat er adviezen en rapporten waren uitgebracht dan zei hij het volgende: ‘Nou ik heb er nog eens naar gekeken, en we gaan het zus en zo doen’”. Mijn gesprekspartner was daar buitengewoon lovend over. Krachtige bestuurders zijn een zegen voor iedereen, vooropgesteld natuurlijk dat er voldoende tegenmacht is in de vorm van een actieve en deskundige gemeenteraad.

Regeren is vooruitzien

Nu even naar het beeld dat dit college neerzet voorzitter. We staan voor een belangrijke strategische opgave. De baten en lasten zijn structureel niet met elkaar in evenwicht. En dus moeten er fundamentele veranderingen komen. KiesKatwijk zag lang geleden al dat het anders moest, en dat het fout zou lopen als we het roer niet drastisch zouden omgooien. Als amateurbestuurders dat vanaf grote afstand zien dan hadden u en uw adviseurs, die er dagelijks met de neus bovenop zitten, dat ook eerder moeten voorzien. Regeren is in Katwijk dus geen vooruitzien maar vooral de realiteit ontkennen.

College is slechts doorgeefluik

Ik kom weer even terug op mijn grote voorbeeld voorzitter, voormalig wethouder Huib Haasnoot. “Zo gaan we het doen” zei Haasnoot tegen de ambtenaren en was daarmee als portefeuillehouder leidend voor de koers. Maar wat doet uw college in het rampjaar 2020 ? Nadat de bestuurlijke afgrond zichtbaar was geworden vroeg u de ambtenaren plannen te ontwikkelen zonder hen kaders mee te geven. Vervolgens heeft u een doorgeefluikfunctie vervuld en de ambtelijk voorstellen ongewijzigd op het bordje van de gemeenteraad gelegd. Dan ben je in mijn visie niet aan het besturen voorzitter. Dan lever je geen toegevoegde waarde en fungeer je in feite hooguit als de afdeling verkoopcommunicatie. We dienen daarover een Motie van Teleurstelling in. De kwestie van het openstellen van de Binnensluis en de Westerbaan illustreert dat prima. Hoe heeft dat toch kunnen gebeuren zeggen we keer op keer als zich weer zo’n drama heeft voorgedaan. Nou daardoor: zwak bestuur en een gebrekkige organisatie.

Het PLV drama: gemeenteraad is om de tuin geleid

Het dieptepunt in 2020 vormden de onderhandelingen met het Rijk over de Projectlocatie Valkenburg (PLV). Hierbij is de gemeente Katwijk volkomen door de pomp gegaan. B&W is buiten de gemeenteraad om akkoord gegaan met een ontluisterend wurgcontract. De gemeenteraad kon aan dat contract achteraf niets meer veranderen omdat enorme boeteclausules dat in de praktijk onmogelijk maken. De CDA fractie heeft dat aan den lijve ondervonden toen men probeerde wat te regelen over bouwhoogten. De gemeenteraad is hier om de tuin geleid. Uit de poging van het CDA blijkt dat veel gemeenteraadsleden, zo niet alle op één na, tot op het laatst geloofd hebben dat de raad het laatste woord zou hebben. Dat bleek een leugen. Voorzitter, de democratie is hier kapot.

Contract tekenen zonder de consequenties te kennen

De gevolgen van het voor Katwijk enorm schadelijke contract met het Rijk over de gebiedsontwikkeling op het Vliegkamp zullen zich pas later openbaren. Onze gemeente gaat volledig leeglopen op deze gebiedsontwikkeling. We moeten in de komende jaren voor een enorm miljoenenbedrag investeren. Dat zijn uitgaven zonder dat daar inkomsten tegenover staan. U heeft een contract ondertekend maar u heeft tot op heden niet de calculatie van kosten en baten gedaan. Ik denk dat er dan nu maar achteraf een serieus onderzoek moet komen naar de verwachte kosten en baten in diverse scenario’s voor onze gemeente i.r.t. deze gebiedsontwikkeling. We dienen hiertoe een verzoek in via een motie. Het is volgens ons uitgesloten dat we ooit zwarte cijfers op de PLV gaan schrijven. De gemeenteraad heeft op dit moment nog geen notie van de molensteen die ons om de nek hangt met dit grote project. De gevolgen zijn naar mijn voorlopige inschatting desastreus. We zijn voor dit soort zaken als gemeente blijkbaar een maatje te klein. Dat heeft niets met schaalgrootte te maken maar met kwaliteit van bestuur en van de ondersteuning.

Don't shoot the messenger

Deze gebiedsontwikkeling kan onze ondergang worden en daarom zouden we ook de optie moeten overwegen om zelf een grenswijziging met de gemeente Leiden te overwegen. Er komt daar geen Katwijker minder te wonen als het daar voortaan Leiden gaat heten. En het is een buitengewoon onverkwikkelijke zaak als we in Katwijk onze lokale belastingen en heffingen torenhoog moeten opschroeven, alleen maar om de regiobewoners te kunnen huisvesten. Een alternatief zou kunnen zijn dat de omliggende gemeenten gaan bijdragen in de kosten, in ruil voor een quotum huizen op ons grondgebied.

“Don’t shoot the messenger”, maar doe een stukje zelfonderzoek is mijn advies aan dit college.

Conclusie

KiesKatwijk concludeert dat we in een ernstige crisis zitten en dat uw college dat nog steeds niet beseft. KiesKatwijk is daarom van mening dat in Katwijk de volgende lijn gevolgd zou moeten worden:

  1. Afbouwen van luxe en niet noodzakelijke activiteiten en projecten. Voorbeelden: citymarketing, bloemencorso en Hoornes Gasvrij

  2. Met kracht saneren van de ‘leeglopers’. Voorbeeld: Dorpshuis Valkenburg, PLV.

  3. Stevig en selectief schrappen in de personeelsformatie c.q. in het personeelsbudget met het gelijktijdig beëindigen van hierbij horende activiteiten. De tijd van het zelfontdekkend leren is voorbij, toegevoegde waarde staat centraal. Geen uitbreiding van personeel zonder elders te schrappen. Keuzes maken en niet ontlopen.

  4. Regelen dat we zo snel mogelijk noodzakelijke en nog ontbrekende basale voorzieningen zoals een bibliotheek met een zaaltje en nieuwbouw scholen gerealiseerd krijgen.

  5. De gevolgen van slecht beleid niet afwentelen op de inwoners via exorbitante verhoging van belastingen en heffingen.


Dit boodschappenlijstje vereist dat we als bestuurders rigoureus ons gedrag aanpassen. KiesKatwijk vraagt zich af of dat gaat lukken. We hebben weer een Huib Haasnoot of een Jaap Bergman nodig. We zien ze niet.

Jaap Haasnoot
Rozemarijn Dees

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Social Icons


Featured Posts