Voorzitter,
We zien in deze begroting dat het beruchte ravijnjaar 2027 er ineens een stuk vriendelijker uitziet dan we eerder dachten. En dat is, laat ik eerlijk zijn, prijzenswaardig. Maar achter dat rooskleurige beeld schuilt ook een zorgwekkende werkelijkheid.
Er wordt wat bezuinigd, dat klopt — maar tegelijkertijd stijgen de lokale lasten de komende jaren met meer dan 7% per jaar. Dat is zo’n 75 euro extra per huishouden, elk jaar opnieuw. En wie dat doortrekt tot 2029, ziet de lasten alsmaar oplopen. En dat terwijl de schuldquote stijgt, het weerstandsvermogen daalt, en de coalitie van Durf, SGP en CU de rekening neerlegt bij onze inwoners. Deze coalitie blijkt, voorzitter, een hele dure grap voor Katwijk.
🎯 Begroting algemeen
Wat we hier zien, is een bewuste keuze. Een keuze waardoor je het eigen uitgavenpatroon van de gemeente niet kritisch hoeft te bekijken. KiesKatwijk vindt dat we onze ambities moeten aanpassen aan de middelen die we daadwerkelijk hebben. Nu worden de lokale belastingen gebruikt als een soort stoplap – om gaten te dichten, in plaats van dat we echt kijken naar het nut en de noodzaak van onze uitgaven. We hobbelen maar door op de weg die ooit is ingeslagen, terwijl het misschien tijd wordt voor iets wat ik maar noem: een preventieve voorjaarsschoonmaak van onze begroting.
Maar voorzitter, dat karweitje laat deze coalitie liever liggen. Dat mag straks de volgende raad gaan doen — wanneer het puin moet worden geruimd. Een schrijnend voorbeeld zagen we nog recent, bij het onzalige voorstel voor een open-eind-financiering van het provinciale erfgoeddepot. Gelukkig is dat plan van tafel. Maar de schade? Die loopt alsnog op….
Voorzitter, dát is geen zorgvuldig financieel bestuur. Dat is doorschuiven, met de rekening voor onze inwoners.
💰 OZB en lasten voor inwoners
De OZB stijgt. De WOZ-waarde stijgt. De afvalstoffenheffing stijgt. En mogelijk verdwijnt straks ook nog de hypotheekrenteaftrek. Voorzitter, de belastingdruk voor woningbezitters loopt de spuigaten uit. En laten we eerlijk zijn: dat zijn meestal geen miljonairs, maar gezinnen die ooit – vaak met moeite – een huis konden kopen. Mensen die elke maand ‘huur’ betalen aan de bank in de vorm van hun hypotheek.
Maar ook huurders merken het: boodschappen, energie, openbaar vervoer — alles wordt duurder. En niet iedereen krijgt er jaarlijks 7% loon bij. KiesKatwijk ziet hier een groeiend probleem, en daarom roepen wij de raad en het college op: vergeet deze inwoners niet. We kunnen niet blijven schuiven met lasten richting de burger, terwijl de overheid zelf niet het goede voorbeeld geeft. Er is ruimte om de gemeentelijke uitgaven slimmer, zuiniger en eerlijker te organiseren. Daarom dienen we straks een motie: “Actualiseren impactanalyse Valkenhorst” in zodat voor de verkiezingen duidelijk is wat die gebiedsontwikkeling kost.
🏘️ De belofte van 1000 woningen
Voorzitter, laten we teruggaan naar de grote belofte van deze coalitie: 1000 nieuwe woningen bouwen. “Met elkaar realistische keuzes maken”, zo stond het in het coalitieprogramma. Maar wat is er van die ambitie terechtgekomen? In de begroting voor 2026 staan 831 woningen mínder gepland dan deze coalitie bij haar aantreden beloofde. Dat is geen ‘realisme’, dat is afbrokkeling van ambitie.
En dan nog dit: hoeveel van die nieuwbouwwoningen zijn echt betaalbaar? En hoeveel zijn er niet gewoon vervanging van sloopwoningen? Voorzitter, deze cijfers zijn niet iets om over op te scheppen — ze zijn een reden tot schaamte.
⚖️ Keuzes
Voorzitter, besturen is keuzes maken. Soms tussen twee kwaden, soms tussen prestige en gezond verstand. Kiezen we voor een visserijschool van 1,5 miljoen euro, of voor een Stadspark de Kwakelwei waar duizenden inwoners plezier van hebben? Kiezen we voor een halfbakken plan voor verkeerslichten bij de Hoorneslaan, of voor een breed gedragen aanpak met steun van bewoners én ondernemers?
Of — voorzitter — blijven we geld pompen in een uitdijend ambtelijk apparaat en allerlei “gratis” projecten die alleen op papier populair zijn?
KiesKatwijk zegt: Kijk beter naar wat écht maatschappelijk rendeert. De keuzes die we maken moet op basis van maatschappelijk belang worden getoetst.
🎉 De Partybus en andere dure grappen
En dan, voorzitter, die feestbus naar Leiden. Bijna 50 euro per passagier — een proefproject dat slechts een handvol jongeren plezier heeft gebracht. Wie dat aan de gemiddelde inwoner uitlegt, krijgt niet zelden een gefronste wenkbrauw terug. Dit soort symbolische prestigeprojecten moeten we niet willen. Daar wil KiesKatwijk in de volgende periode écht verandering in brengen.
🎲 Gokken met geld van de inwoner
Ondanks het mislukken van het project Kalkoven – en het verzet dat Durf daar destijds al tegen had – is de nieuwe coalitie direct na haar aantreden met volle kracht gaan werken aan een nieuw plan: een regionaal warmtebedrijf, mede gefinancierd met Katwijks geld.
En dat terwijl zelfs de gemeente Amsterdam onlangs besloot te stoppen met warmtebedrijven, zolang er zoveel onzekerheid bestaat over de financiering en de organisatie. En terecht!
Want voorzitter, de risico’s zijn enorm. Berenschot becijferde dat er een gat zit van een half miljard euro in de plannen. En er is geen enkel zicht op dat het Rijk dat bedrag gaat bijpassen. Dan moeten we ons afvragen: waarom zouden wij als Katwijk zo’n risico aangaan? Wat is er te winnen voor onze inwoners, die uiteindelijk de rekening betalen?
Voorzitter, waarom zou Katwijk überhaupt moeten meebetalen op basis van inwonertal aan een voorziening waar vooral Leiden behoefte aan heeft? Leiden betaalt toch ook niet mee aan het enorme verlies dat dreigt bij Valkenhorst? Sterker nog: als Valkenhorst straks gerealiseerd wordt, wonen daar meer Leidenaren dan Katwijkers! Voorzitter, dit zijn twee duidelijke voorbeelden – woningbouw en energietransitie – waarin Katwijk volgens ons de verkeerde keuzes maakt.
❤️ Zorg
Dan het onderwerp zorg. Een spoedaanvraag voor ondersteuning via de Wmo is op dit moment voor veel inwoners een ramp. Het papierwerk is enorm, en de wachttijd loopt steeds verder op.
Wie nu aanklopt bij het Wmo-loket krijgt te horen dat het enkele werkdagen kan duren voordat er contact wordt opgenomen. Maar in de praktijk zijn dat inmiddels enkele werkweken geworden.
En bellen naar de gemeente helpt niet — want er wordt geen onderscheid gemaakt tussen iemand die het echt nu nodig heeft, en iemand die best even kan wachten.
In de tussentijd wordt een beroep gedaan op mantelzorgers om de periode te overbruggen. Maar voorzitter, laten we eerlijk zijn: onze mantelzorgers zijn al overbelast. We vragen dus steeds meer van mensen die zelf al tot het uiterste gaan —terwijl het de overheid is die zou moeten bijspringen. We vragen de wethouder op dit dossier snel actie te ondernemen!
🗳️ Over moties en macht
Voorzitter, wij dienen vanavond als proef 1 motie in. Niet omdat we niets te zeggen hebben — maar omdat deze coalitie de afgelopen jaren toch vrijwel alles heeft weggestemd. Vaak zonder goede motivatie, soms zelfs zonder argument.
Maar laten we niet vergeten: de oppositie vertegenwoordigt een groot deel van onze inwoners. En die inwoners verdienen gehoord te worden.
Neem het schrijnende voorbeeld van de boswachter die alles verloor — zijn werk, zijn woning, zijn huisdieren en sociale omgeving. Een man met jarenlange staat van dienst. Een motie van treurnis werd weggestemd. Zonder goede argumenten. Het college waste de handen in onschuld, en doet er nog een aangifte bovenop…. Voorzitter, dat is geen sterk bestuur. Dat is een college dat in zijn eigen sprintertreintje door Katwijk rijdt, zonder ook maar bij één halte te stoppen om de oppositie mee te nemen of aan enige zelfreflectie doet.
🔚 Tot slot
Voorzitter, over niet al te lange tijd mogen de inwoners weer naar de stembus. En laten we hopen dat ze dan kiezen voor partijen die wél doen wat ze beloven. Partijen die samenwerken, luisteren, en niet hun verkiezingsprogramma binnen een jaar bij het oud papier zetten.
KiesKatwijk kijkt uit naar een nieuwe bestuursperiode waarin samenwerking boven zelfprofilering gaat. Want, voorzitter: Alleen kom je er misschien sneller, maar samen kom je verder.